ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, döner sermayeden bilimsel araştırma projeleri için ayrılan kaynakların kullanımını ele almaktadır. Toplamda 57,5 milyon TL döner sermaye işletmesinden pay ayrılmıştır. Bu miktarın 4,6 milyon TL’si araştırma projeleri için, 27,5 milyon TL’si Uluslararası Raylı Sistemler Test Merkezi inşaatı için, kalan 25,4 milyon TL’si ise üniversite bütçesine aktarılmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesi, döner sermaye gelirlerinin en az %5’inin bilimsel araştırmalara tahsis edilmesini zorunlu kılmaktadır.

Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanan yönetmelik, bilimsel araştırma projelerine ayrılan ödeneklerin özel hesaplara aktarılması gerektiğini belirtmektedir. Yönetmeliğin 17. maddesi, özel hesapta kalan tutarların bir sonraki yıla devredileceğini ifade etmektedir. Ancak kurum açıklamalarında, kullanılmayan 25.306.120,00 TL tutarındaki gelirlerin özel hesaplara aktarılmasının Rektörlük ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı onayı ile gerçekleştirileceği vurgulanmaktadır.

Bu durum, bilimsel araştırma projeleri için ayrılan payların mevzuat gereği özel hesaplara aktarılmasının önemini ortaya koymaktadır. Kullanılmayan kaynakların sürekli takip edilmesi ve gelecekteki projelerde değerlendirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

BULGU: Döner Sermayeden Bilimsel Araştırma Projeleri İçin Ayrılan Payların Kullanılmayan Kısmının Özel Hesaba Kaydedilmek Yerine Üniversite Bütçesine Aktarılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

2021 yılı için, 57,5 milyon TL Döner Sermaye İşletmesinden bilimsel araştırma projeleri için pay ayrılmıştır. Bu tutarın 4,6 milyon TL’si Araştırma Projeleri için, 27,5 milyon TL’si Uluslararası Raylı Sistemler Test Merkezi yapımı için, geri kalan 25,4 milyon TL’sinin ise net gelir olarak üniversite hesaplarına aktarıldığı anlaşılmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (b) fıkrasında Döner Sermaye İşletme gelirlerinin en az %5’inin bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için kullanılacağı belirtilmektedir.
Yükseköğretim Kurulu’nun 26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazetede yayınladığı Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğin 11’inci maddesinde “Bilimsel araştırma projelerine ilişkin ödenekler bütçelendiği tertiplerden tahakkuka bağlanarak özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanılır” denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında ise “Özel hesapta kalan tutarlar ilgili yükseköğretim kurumu bütçesi ile ilişkilendirilmeksizin ertesi yıla devreder” denilmektedir.
Kurum tarafından yapılan açıklamada Bilimsel araştırma projeleri için ayrılan payların özel hesaba aktarılarak kullanılmayan gerçekleşen gelir tutarı olan 25.306.120,00 TL nin özel hesaplara aktarma işlemi Rektörlük ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı onayı alındıktan sonra yapılacağı belirtilmektedir.
Bilimsel araştırma projeleri için ayrılan payların özel hesaba aktarılamayan ksıımlarının mevzuat gereği sürekli takip edilmesi ve gelecek dönemlerde yapılacak projeler maksadıyla kullanılması için özel hesaba alınması gerektiği değerlendirilmektedir.