|
ÖZET: Döner sermaye bütçesinden karşılanan maddi olmayan duran varlık alımlarının, Bakanlık mali tablolarında kaydedilmemesi önemli bir bulgu olarak ortaya çıkmıştır. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bilgisayar yazılımı gibi fiziksel varlığı bulunmayan değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmediğini göstermektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu hesap, hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi amacıyla kullanılmaktadır. Ayrıca, maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranının %100 olduğu belirtilmiştir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği, mal ve hizmet alım giderlerinin işletmenin giderleri arasında sayıldığını ifade etmektedir. Ancak, döner sermaye bütçesinden yapılan hak niteliğindeki alımların, Bakanlık muhasebe sisteminde 260 nolu hesaba kaydedilmesi ve bilanço hesaplarında yer alması gerekmektedir. 2021 yılında toplam 8.605.000,00 TL tutarında bilgisayar yazılımı alımı gerçekleştirilmiş, fakat bu harcamalar 260 nolu hesapta izlenmemiştir. Kamu idaresi, bu duruma ilişkin gerekli düzeltme kayıtlarının yapıldığını ve gelecekte benzer hataların önlenmesi için gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, döner sermaye bütçesinden karşılanan hak niteliğindeki alımların, genel bütçe muhasebe kayıtlarında izlenmesi ve dönem sonunda amortisman işlemlerinin gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Döner Sermayeden Karşılanan Maddi Olmayan Duran Varlık Alımlarının Bakanlık Mali Tablolarında İzlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığın faaliyetlerinde kullanılmak üzere bedeli döner sermaye bütçesinden karşılanmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımı gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 194’üncü maddesine göre, 260 Haklar Hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılmaktadır.
Diğer yandan, amortisman ve tükenme paylarına ilişkin açıklamaların yer aldığı 47 sıra Nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde, Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesap Grubunda izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olacağı belirtilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre, bilgisayar yazılım lisansı ve patent gibi varlık alımlarının maddi olmayan duran varlık grubuna kaydedilmesi ve aynı yıl sonunda bu varlıkların tamamı için amortisman ayrılması gerekmektedir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesinde, İşletmenin ve Bakanlığın faaliyetleriyle ilgili iş ve işlemlerin yürütülebilmesi için gerekli mal ve hizmet alım giderleri işletmenin giderleri arasında sayılmıştır.
Bakanlık harcama birimleri anılan Yönetmelik hükmü uyarınca, Döner Sermaye bütçesinden harcama yetkisi alarak faaliyet alanları kapsamında yer alan mal ve hizmet alım giderlerini finanse edebilmektedirler.
Bu kapsamda, Bakanlık harcama birimlerince kullanılmak üzere döner sermaye bütçesinden hak niteliğinde alım yapılmakta ve bu tutarlar döner sermaye işletmesi tarafından doğrudan gider kaydedilmektedir. Genel bütçe muhasebe kayıtlarında ise herhangi bir işlem yapılmamaktadır.
Her ne kadar ödenmesi Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden yapılmış olsa da hak niteliğindeki varlık alımlarının Bakanlık muhasebe sisteminde 260 nolu hesaba kaydedilerek Bakanlık bilançosunda varlık hesaplarında yer almasının sağlanması gerekmektedir.
yılında işletme bütçesinden karşılanmak üzere toplam 8.605.000,00 TL tutarında bilgisayar yazılımı alındığı, ancak bu harcamaların 260 nolu hesapta izlenmediği ve dolayısıyla yıl sonunda bu varlık için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup gerekli düzeltme kayıtlarının yapıldığı ve bundan sonra bulguda belirtilen hususlara dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, bedeli döner sermaye bütçesinden karşılanan ve hak niteliğindeki bilgisayar yazılımı gibi alımların, genel bütçe muhasebe kayıtlarında izlenmesi ve dönem sonunda amortisman ayırma işlemlerinin yapılması gerekmektedir.