|
ÖZET: Döner sermaye kapsamında yapılan ek ödemelere ilişkin muhasebe kayıtları incelendiğinde, bu ödemelerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği belirlenmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür ödemelerin nasıl izlenmesi gerektiğini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Özellikle, 363 ve 292’nci maddelerde, personele yapılan katkı payı ve benzeri ödemelerin doğru hesaplara kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
2021 yılı itibarıyla döner sermayeden yapılan toplam 144.395.144,89 TL tutarındaki ek ödemelerin, belirtilen yönetmelik hükümlerine aykırı olarak 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına dahil edilmesi, işletme hesaplarının doğru veri üretmesini engellemektedir. Bu durum, yıl sonunda yapılan hesap aktarımlarının da hatalı olmasına yol açmakta ve kurumun gelir tablosunun gerçek mali durumunu yansıtmadığı sonucunu doğurmaktadır. Kamu idaresinin 2022 yılı itibarıyla bu ödemelerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına kaydedileceği yönündeki açıklaması, geçmiş dönemdeki hataların düzeltilmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Döner Sermayeden Yapılan Ek Ödemelerin Genel Yönetim Giderleri Hesabı Yerine Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner sermayeden yapılan ek ödemelere ilişkin muhasebe kayıtlarının incelenmesinde, ek ödeme tutarlarının 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabının niteliğinin açıklandığı 291’inci maddesinde bu hesabın döner sermayeli işletmelerce, personele maaş dışında katkı payı, prim, huzur hakkı gibi değişik adlarla yapılan ödemelerin tahakkukunun izlenmesi için kullanılacağı,
363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabının işleyişinin açıklandığı 292’nci maddesinde de personele katkı payı, prim gibi değişik adlarla ödenecek tutarların bu hesaba alacak, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydedileceği,
Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının işleyişini düzenleyen 518’inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemelerin bu hesaba borç, ödenmesi gereken tutarın 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedileceği
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Gelir Tablosu Hesaplarına İlişkin İşlemler” başlıklı Onuncu Bölümünde, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerini tasnifli bir şekilde izlemesi ve dönemin kesin sonuçlarını belirlemesi için kullanacağı gelir tablosu hesapları düzenlenmiştir. Bu bölümde, yılsonunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ve 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarılmasına ilişkin hesap kayıtları yer almaktadır.
Kamu idaresi tarafından 2022 yılı itibarıyla personele yapılan ek ödemelerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına kaydedileceği ifade edilse de 2021 yılında döner sermayeden yapılan toplam 144.395.144,89 TL ek ödeme tutarının 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına kaydedilmesi gerektiği halde, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına dahil edilmesi dolayısıyla İşletme Müdürlüğü hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile bu hesaplara bağlı olarak yıl sonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtlarının doğru veri üretmediği ve kurum gelir tablosunun gerçek durumu yansıtmadığı değerlendirilmektedir.