|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından personele yapılan ek ödemelerin muhasebeleştirilmesinde bir hata tespit edilmiştir. Bu ödemeler, 770- Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740-Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında kaydedilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 740. maddesi, bu hesabın hizmet üretim maliyetlerini izlemek için kullanılması gerektiğini belirtirken, 770. madde genel yönetim giderlerinin izlenmesine yönelik düzenlemeleri içermektedir.
Yapılan ödemelerin, işletmenin ürettiği mal veya hizmetle doğrudan ilişkisi bulunmadığı için genel yönetim giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. 2021 yılı içerisinde toplam 36.570.194,64 TL tutarındaki ek ödemenin hatalı bir şekilde 740-Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği belirlenmiştir. 2022 yılı itibarıyla bu ödemelerin doğru hesaba kaydedilmeye başlandığı ifade edilse de, 2021 yılına ait kayıtların yanlışlığı, kurumun mali tablolarında gerçek durumu yansıtmayan sonuçlar doğurmuştur. Sonuç olarak, 2021 yılı itibarıyla yapılan muhasebe hataları, ilgili hesapların doğru veri üretmemesine ve dolayısıyla kurum gelir tablosunun gerçeği yansıtmamasına yol açmıştır. |
BULGU: Döner Sermayeden Yapılan Ek Ödemelerin Genel Yönetim Giderleri Hesabı Yerine Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından personele yapılan ek ödemelerin 770- Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine hatalı olarak 740-Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 740-Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının niteliğini açıklayan 496’ncı maddesinde; Hizmet üretim maliyeti hesabının, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabının niteliğini açıklayan 517’nci maddesinde ise; Genel yönetim giderleri hesabının, işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır.
770-Genel Yönetim Giderleri Hesabının işleyişi Yönetmelik’in 518’inci maddesinde yer almış olup madde hükmünde; personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemelerin bu hesaba borç, kesintilerin ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutarın da 363-Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Gelir Tablosu Hesaplarına İlişkin İşlemler” başlıklı Onuncu Bölümünde de, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerini tasnifli bir şekilde izlemesi ve dönemin kesin sonuçlarını belirlemesi için kullanacağı gelir tablosu hesapları düzenlenmiştir. Bu bölümde, yılsonunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ve 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarılmasına ilişkin hesap kayıtları yer almaktadır.
Döner Sermaye İşletmesi tarafından personele yapılan ek ödemeler, işletme tarafından üretilen mal veya hizmet ile doğrudan ilişkisi olmayan bir faaliyettir. Bu yüzden yapılan ödemelerin genel yönetim anlamında değerlendirilerek 770-Genel Yönetim Giderleri hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Üniversite Döner Sermaye İşletmesi mali tablolarının incelenmesi neticesinde 2021 yılı içerisinde gerçekleştirilen 36.570.194,64 TL’lik ek ödemeye ilişkin tutarın 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740-Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak İşletme tarafından 2022 Ocak ayı itibariyle ek ödemelerin 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlenmeye başlandığı ifade edilse de 2021 yılında personele yapılan ek ödeme tutarının 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740-Hizmet Üretim Maliyeti hesabına kaydedilmesi sebebiyle, Kurum hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile bu hesaplara bağlı olarak yıl sonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtları doğru veri üretmemiş ve kurum gelir tablosu gerçek durumu yansıtmamıştır.