ÖZET: Döner sermayeden yapılan ek ödemelerin muhasebe kayıtları incelendiğinde, bu ödemelerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği belirlenmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddesi, personele yapılan katkı payı ödemelerinin 770 hesabında izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı genel tebliğde de ek ödemeler için 770.08 kodu altında yardımcı hesaplar oluşturulmuştur.

Yönetmelikte yer alan gelir tablosu hesapları, işletmenin esas faaliyetleriyle ilgili gelir ve giderlerin doğru bir şekilde izlenmesini sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. Ancak, döner sermayeden yapılan ek ödemelerin yanlış bir şekilde 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedilmesi, kurumun hesaplarında 740 hesabın 312.275.785,50 TL, 770 hesabın ise 19.811.037,65 TL olarak görünmesine neden olmuştur. Bu durum, yılsonunda aktarılan hesapların doğru veri üretmemesine ve kurum gelir tablosunun gerçeği yansıtmamasına yol açmıştır.

Kurum, 2022 yılından itibaren ek ödemelerin 770 hesapta takip edileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, döner sermayeden yapılan ek ödemelerin muhasebe kayıtlarının 740 Hizmet Üretim Maliyeti yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında düzenli bir şekilde izlenmesi gerektiği ifade edilmektedir.

BULGU: Döner Sermayeden Yapılan Ek Ödemelerin Genel Yönetim Giderleri Hesabı Yerine Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Döner sermayeden yapılan ek ödemelere ilişkin muhasebe kayıtlarının incelenmesinde, ek ödemelerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabını düzenleyen 518’inci maddesinin (3) no.lu fıkrasında; “Personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemeler bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir.
Maliye Bakanlığınca çıkarılan Döner Sermayeli İşletmeler Genel Tebliği (Döner Sermayeli İşletmeler Detaylı Hesap Planı Sıra No:1) Ekinde yer alan Detaylı Hesap Planı Ortak Yardımcı Hesaplar Tablosunda ise, ek ödeme, sabit ek ödeme ve diğer ek ödemeler için 770.08 Genel Yönetim Giderleri Yardımcı hesap kodları düzenlenmiştir. Yönetmelik’in “Gelir Tablosu Hesaplarına İlişkin İşlemler” başlıklı Onuncu Bölümünde de, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerini tasnifli bir şekilde izlemesi ve dönemin kesin sonuçlarını belirlemesi için kullanacağı gelir tablosu hesapları düzenlenmiştir.
Bu bölümde, yılsonunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ve 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarılmasına ilişkin hesap kayıtları yer almaktadır.
Döner sermayeden yapılan ek ödeme tutarlarının 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına kaydedilmesi gerektiği halde, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına dahil edilmesi dolayısıyla, kurum hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı 312.275.785,50 TL ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı 19.811.037,65 TL görünmektedir. Bu hesaplara bağlı olarak yılsonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtları doğru veri üretmemiş ve kurum gelir tablosu gerçek durumu yansıtmamıştır.
Konu ile ilgili olarak Kurum tarafından, 2022 yılından itibaren ek ödemelerin 770 hesapta takip edileceğini belirtmektedir.
Sonuç olarak, Döner sermayeden yapılan ek ödemelere ilişkin muhasebe kayıtlarının 740 Hizmet Üretim Maliyeti yerine düzenli şekilde 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.