|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin mali tablolarında, personele yapılan ek ödemelerin muhasebeleştirilmesinde yanlış bir hesap kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu ödemelerin, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, personele yapılan katkı payı ödemelerinin genel yönetim giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Yönetmelikte, hizmet üretim maliyeti hesabının yalnızca işletme tarafından üretilen hizmetlerle ilgili giderlerin izlenmesi için kullanılması gerektiği ifade edilmektedir. Bu nedenle, işletme müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ek ödemelerin, doğrudan hizmet üretimi ile ilişkili olmadığı ve dolayısıyla 770 kodlu Genel Yönetim Giderleri Hesabı’nda izlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. Kamu İdaresi, döner sermayeden yapılan ek ödemelerin kaydedilmesi işlemlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından otomatik olarak gerçekleştirildiğini belirtmiştir. Ancak, bu uygulamanın ilgili yönetmelik hükümleriyle uyumlu olmadığı değerlendirilmiştir. |
BULGU: Döner Sermayeden Yapılan Ek Ödemenin Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılı mali tablolarının incelenmesi neticesinde, personele yapılan ek ödemelerin giderleştirilmesinde 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının kullanılması gerekirken 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının kullanıldığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 770 Genel Yönetim Giderlerine ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 518’inci maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemeler bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutar 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedilir” denilmek suretiyle üretilen mal veya hizmetle herhangi bir bağlantısı olmayan giderlerin bu hesapta izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bu itibarla, İşletme Müdürlüğü tarafından personele yapılan ek ödemeler, işletme müdürlüğü tarafından üretilen mal veya hizmet ile doğrudan ilişkisi olmayan bir faaliyet olup, yapılan ödemelerin de genel yönetim anlamında değerlendirilerek 770 kodlu Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Mezkur Yönetmeliğin “Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı” başlıklı 496’ncı maddesinde;
“Hizmet üretim maliyeti hesabı, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılır” denilerek hizmet üretim maliyeti hesabının kullanılması gereken çerçeve çizilmiştir. Buna göre, Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı kurum tarafından üretilen hizmetlerin maliyetine girebilecek giderlerin izlenilmesi için kullanılan bir hesaptır.
Buna göre, personele yapılan ek ödemelerin muhasebeleştirilmesinde yukarıda açıklanan hükümler gereğince 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının kullanılması gerektiği düşünülmektedir.
Kamu İdaresi cevabında özetle; Döner Sermayeden yapılan ek ödemelerin hizmet üretim maliyeti hesabına kaydedilmesi işlemlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce Döner Sermaye Mali Yönetim sistemi (DMİS) üzerinden otomatik olarak gönderilen excel programı üzerinden otomatik olarak yapıldığını, bu programa herhangi bir müdahalenin söz konusu olmadığını bildirmiş ise de, uygulamanın yukarıya alınan Yönetmelik hükümlerine uymadığı değerlendirilmiştir.