ÖZET: Döviz Hesabı’ndaki tutarların değerleme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin 105 Döviz Hesabı’nda yer alan tutarlar için gerekli değerleme işlemleri gerçekleştirilmemiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, konvertibl döviz tutarlarının izlenmesi ve muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde tutulması gerektiğini belirtmektedir.

Yönetmeliğin “Hesabın İşleyişi” başlıklı bölümünde, döviz hesabındaki yabancı paraların değerlemesinin T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu değerleme işlemlerinin eksik olduğu ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, döviz hesabındaki tutarların değerleme işlemlerinin ileride yapılacağını belirtse de, mevcut mali tabloların doğruluğu açısından bu işlemlerin zamanında gerçekleştirilmesi önemlidir.

Sonuç olarak, 105 Döviz Hesabı ile 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabı arasındaki ilişki hatalı görünmektedir. Yabancı para cinsinden izlenen tutarların, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlenmesi, kurumun mali tablolarının güvenilirliğini artıracaktır.

BULGU: Döviz Hesabı’nda Bulunan Tutarlara İlişkin Değerleme İşlemlerinin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdarenin 105 Döviz Hesabı’nda bulunan tutarlara ilişkin değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 105 Döviz Hesabı’na ilişkin 64 ve 65’inci maddelerinde; her ne şekilde olursa olsun banka hesaplarına intikal eden konvertibl döviz tutarları ile bunlardan yapılan ödeme, iade ve göndermelerin izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı ve muhasebe birimlerince teslim alınan konvertibl yabancı paraların işlem tarihindeki T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba alınarak ilgili hesaplara kaydedileceği ifade edilmiştir.

Yönetmeliğin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 66’ncı maddesinde; kurumca gün sonlarında, bu hesaba ilişkin yardımcı kayıtlardan elde edilen bilgilere göre, konvertibl yabancı paralar mevcudunun T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucu lehte meydana gelen farkların bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydedileceği, oluşan kur azalışı farklarının ise bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede 105 Döviz Hesabı’nda bulunan tutarların değerleme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, döziv hesabında bulunan tutarlara değerleme işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, dönem sonu mali tablolarda 105 Döviz Hesabı ile 600 Gelirler Hesabı veya 630 Giderler Hesabı hatalı görünmektedir. Kurum tarafından oluşturulan mali tabloların doğru bilgi üretmesi açısından, yabancı para cinsinden izlenen tutarların ilgili mevzuat hükümleri uyarınca değerlemeye tabi tutulması gerekmektedir.