ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Çukurova Üniversitesi’nin muhasebe kayıtları incelendiğinde, yurtdışı veri tabanı ödemeleri ve yabancı öğrenci sınav ücreti tahsilatları gibi işlemlerin döviz hesabı yerine banka hesabında kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 105 Döviz Hesabı’nın kullanılmaması sonucunu doğurmuş ve muhasebe biriminin, döviz işlemlerini doğru bir şekilde izleyememesine yol açmıştır.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 26. maddesi, döviz hesabının konvertibl döviz tutarlarının izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 28. maddede, döviz gelirlerinin kaydedilmesi gereken tutarların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın döviz satış kuru üzerinden muhasebeleştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ancak, 2021 yılı mali tablolarında bu kurallara uyulmamış ve 105 Döviz Hesabı’nda 2.176.129,35 TL eksiklik, 102 Banka Hesabı’nda ise aynı tutarda fazlalık meydana gelmiştir.

Kamu idaresi, 2022 yılında döviz hesaplarını kullanma niyetini belirtmiş olsa da, bu durum 2021 yılına ait hatalı işlemleri düzeltmeyecektir. Dolayısıyla, bu yanlış uygulama, mali tabloların doğruluğunu etkilemiş ve kurumun finansal durumunu olumsuz yönde etkilemiştir.

BULGU: Döviz Hesabının Kullanılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Çukurova Üniversitesi muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde; 2021 yılı içinde yurtdışı veri tabanı ödemeleri, yabancı öğrenci sınav ücreti tahsilatı gibi işlemlere ilişkin olarak Kurumun banka nezdindeki döviz hesabından belirli tutarda ödeme ya da tahsilat yapılmasına rağmen söz konusu tutarların 105 Döviz Hesabı yerine 102 Banka Hesabında izlendiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 105 Döviz Hesabının niteliğine ilişkin 26’ncı maddesinde bu hesabın, muhasebe birimlerinin banka hesaplarına intikal eden konvertibl döviz tutarları ile bunlardan yapılan ödeme, iade ve göndermelerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in 28’inci maddesinde ise muhasebe biriminin banka hesabına muhasebe birimi adına intikal eden dövizlerden gelir kaydedilmesi gereken tutarların teslim tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bir taraftan bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Kamu idaresi, 2022 yılında yabancı para ile ilgili tahsilat ve ödeme işlemlerinde 105 Döviz hesabını kullanacağını ifade etmiş olmakla beraber bu durum 2021 yılı mali tablolarındaki hatalı işlemi düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Söz konusu uygulama neticesinde kurumun 2021 yılı mali tablolarında 105 Döviz Hesabı 2.176.129,35 TL tutarında eksik, 102 Banka Hesabı ise aynı tutarda fazla yer almaktadır.