| ÖZET: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu, 19/01/2022 tarihli görüşünde, döviz kurlarındaki artış ve ham madde fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle yüklenicinin süre uzatımı ve fiyat farkı talebinin uygun olmadığını belirtmiştir. Sözleşme hükümleri gereği, bu durumlar mücbir sebep olarak değerlendirilmediğinden, fiyat farkı hesaplanamayacağı sonucuna varılmıştır. |
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı
Görüş No : 2022/18
Görüş Tarihi : 19/01/2022
YÜKSEK FEN KURULU GÖRÜŞÜ
… tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre … tarihinde ihale edilerek, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre … tarihinde birim fiyat sözleşmeye bağlanan“… Yapımı”işinde; yüklenicinin, döviz kurlarındaki yükseliş ve ham madde fiyatlarındaki artış nedeniyle fabrikalardan malzeme fiyat teklifinin alınamaz hale gelmesi ve boru fabrikalarının mal vermemesi gibi durumlar neticesinde süre uzatımı ve fiyat farkı ödenmesini talep etmesi hususunda idaresinde tereddüt oluştuğundan bahisle Kurulumuz görüşü talep edilmektedir.
Her ne kadar idare tarafından tereddüt oluştuğu belirtilmiş olsa bile, işe ait sözleşmenin tabi olduğu mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda; esas olarak tereddüte mahal verecek bir durumun bulunmadığı, bu şartlarda“fiyat farkı verilemeyeceği”hususunun idare 02/12/2021 tarihli ve 31669 sayılı yazısından görüldüğü üzere idaresince de bilindiği, buna rağmen idaresince talep edilmesi üzerine aşağıdaki inceleme ve değerlendirmelerin yapılmasının icap ettiğinin bilinmesinde fayda görülmektedir.
Konu, gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat çerçevesinde Kurulumuzca inceleme ve değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
1- Süre uzatımı ile ilgili olarak;
İşe ait sözleşmenin“Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları”başlıklı 18 inci maddesinde;
“18.1. Süre uzatımıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.”,
Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ)’nin“İşin süresi ve sürenin uzatılması”başlıklı 29 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında;
“Mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller aşağıda sayılmıştır:
Doğal afetler.
Kanuni grev.
Genel salgın hastalık.
ç) Kısmi veya genel seferberlik ilanı.
Gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.”,
Hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere; döviz kurlarındaki yükseliş ve buna bağlı olarak ham madde fiyatlarındaki artış nedeniyle malzeme temininde yaşanan güçlüğün idareden kaynaklı bir gecikme olmadığı ve yukarıda sayılan mücbir sebepler arasında yer almadığı hususları dikkate alındığında söz konusu işte anılan gerekçelerle süre uzatımı verilemeyeceği,
T.C.
2- Fiyat farkı ile ilgili olarak;
EKAP’tan indirilen anılan işe ait idari şartnamenin“Sözleşmenin uygulanmasına ilişkinhususlar”başlıklı 45 inci maddesinde;
“45.3.1. Fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.”,
İşe ait sözleşme tasarısının ve sözleşmenin“Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları ”başlıklı 14 üncü maddesinde;
Fiyat farkı he saplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.
Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.”,
31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve ihale tarihinde yürürlükte bulunan“4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın;
“Uygulama esasları”başlıklı 6 ncı maddesinin 5 inci fıkrasında;
“Bu Esaslara göre hesaplanan fiyat farkları, fiyat farkı ödenmesine konu olabilecek tüm fiyat artışlarını kapsar. Ancak, yüklenicinin kullandığı farklı yapım teknikleri, makine, ekipman ve malzeme ile işçiliğin cins ve miktarı, Türk parasının yabancı paralar karşısında değer kaybetmesi veya kazanması, yurtdışından temin edilen malzemenin menşei ülkede fiyatının değişmesi ve benzeri diğer nedenlerle fiyat farkı hesaplanamaz.”
Hükümleri yer almaktadır.
Birim fiyat sözleşmeye bağlanan bahse konu bu işte; sözleşmenin 14 üncü maddesinin 2 nci fıkrası ve idari şartnamenin 45 inci maddesinin 3 üncü fıkrasının 1 inci bendi hükümlerine göre işin ilk sözleşme süresinde yapılan işleri için fiyat farkı hesaplanmayacağının belirtildiği,
Ayrıca“4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın“Uygulama esasları”başlıklı 6 ncı maddesinin 5 inci fıkrasında yer alan“… Türk parasının yabancı paralar karşısında değer kaybetmesi veya kazanması, yurtdışından temin edilen malzemenin menşei ülkede fiyatının değişmesi ve benzeri diğer nedenlerle fiyat farkı hesaplanamaz”hükmüne göre de; Türk parasının yabancı paralar karşında değer kaybetmesi veya kazanması gibi nedenlerle fiyat farkının hesaplanamayacağı,
Hususlarının açık olduğu.
Bu hükümler dikkate alındığında; döviz kurlarındaki yükseliş ve buna bağlı olarak ham madde fiyatlarındaki artış nedeniyle bu sözleşme kapsamındaki işler için fiyat farkı hesaplanamayacağı,
Görüşlerine 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 112 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (ç) bendine istinaden, 19/01/2022 tarihinde yapılan toplantıda katılanların oy birliği ile varılmıştır.