|
ÖZET: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Belediyenin, ilgili mevzuat gereği zorunlu olarak tutması gereken bu defterin eksikliği, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. ve 491. maddeleri ile belirlenen düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca, 04.11.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Tebliğ de amortisman sürelerinin ve oranlarının nasıl belirleneceğini açıkça ortaya koymaktadır.
Yapılan denetimlerde, Güdül Belediyesi’nin 2024 yılı bilançosunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda 4.474.996,08 TL tutarında bir bakiye olduğu görülmüştür. Ancak, edinilen duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihleri dikkate alınmadığı gibi, kayıtlardan çıkarma durumlarında ayrılan amortisman tutarları göz ardı edilmektedir. Bu durum, amortisman kayıtlarının gerçeği yansıtmadığına işaret etmektedir. Duran varlıkların çeşitliliği ve her birinin farklı aktife giriş tarihleri ve amortisman oranları, bu sorunun temel nedenleri arasında yer almaktadır. Kamu İdaresi, Duran Varlıklar Amortisman Defteri ile ilgili ön çalışmaların tamamlanmak üzere olduğunu ve mevzuata uygun düzenlemelerin yapılacağını bildirmiştir. Bu bağlamda, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın ve ilgili maddi duran varlık hesaplarının doğru ve güvenilir bilgi sunabilmesi için Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin tutulması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin ilgili mevzuat hükümlerince tutmakla yükümlü bulunduğu Duran Varlıklar Amortisman Defterini tutmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 491’inci maddesinde ise; idarelerce tutulacak defterler arasında duran varlıklar amortisman defterinin olduğu ve bu deftere nasıl kayıt yapılacağı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
Bununla beraber 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarını düzenleyen Muhasebat Genel Müdürlüğünün 47 sıra numaralı Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; amortisman ve tükenme payı süresinin, duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlayacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Tebliğ’in 9’uncu maddesinde; amortismana tabi her bir varlığın Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde; Güdül Belediyesinin 2024 yılı bilançosunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 4.474.996,08 TL’lik bakiyesi bulunduğu görülmüştür. Ancak edinilen duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edilmesi, her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarma durumunda ilgili duran varlığa ne kadar amortisman ayrıldığının dikkate alınmaması ve duran varlığa ilişkin amortisman ayırma süresinin dolmasına rağmen amortisman ayrılmaya devam ediliyor olması nedenleriyle duran varlıklara ilişkin amortisman kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı düşünülmektedir. Bu durum Belediyenin aktifinde bulunan duran varlık sayısının ve çeşidinin çokluğundan, her birinin aktife giriş tarihlerinin ve amortisman oranlarının farklı olmasından ve en önemlisi de Duran Varlıklar Amortisman Defterinin kullanılmıyor olmasından kaynaklanmaktadır.
Kamu İdaresi tarafından Duran Varlık Amortisman Defterine ilişkin ön çalışmaların tamamlanmak üzere olduğu ve mevzuata uygun şekilde düzenlenmesi için gerekli işlemlerin yapılacağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının ve ilgili maddi duran varlık hesaplarının tam ve güvenilir bilgi vermesi açısından Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulması gerekmektedir.