ÖZET: Duran varlıklar amortisman defterinin tutulmaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmıştır. İlgili mevzuat gereği, belediyelerin bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayırma yükümlülüğü bulunmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi bu durumu düzenlerken, 491. madde ise amortisman defterinin nasıl tutulacağına dair ayrıntılı bilgiler sunmaktadır. Ayrıca, 2015 yılında yürürlüğe giren Genel Tebliğ, amortisman sürelerinin ve oranlarının belirlenmesine dair hükümler içermektedir.

Yapılan incelemelerde, Elmadağ Belediyesi gibi duran varlık sayısının yüksek olduğu idarelerde, 2024 yılı hesap döneminde amortisman defterinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, amortisman miktarlarının takibinde zorluklar yaratmakta ve hatalı hesaplamalara yol açabilmektedir. Kamu idaresi, bu tespit üzerine gerekli işlemleri başlattığını belirtmiş, ancak defterin tutulmasına dair somut bir belge sunulamamıştır. İlgili durumun ilerleyen denetim dönemlerinde izlenmesi planlanmaktadır.

BULGU: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin ilgili mevzuat hükümlerince tutmakla yükümlü bulunduğu duran varlıklar amortisman defterini tutmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 491’inci maddesinde ise; idarelerce tutulacak defterler arasında duran varlıklar amortisman defterinin olduğu ve bu deftere nasıl kayıt yapılacağı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Bununla beraber 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarını düzenleyen Muhasebat Genel Müdürlüğünün 47 Sıra no.lu Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; amortisman ve tükenme payı süresinin, duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlayacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Tebliğ’in 9’uncu maddesinde; amortismana tabi her bir varlığın duran varlıklar amortisman defterine kaydedileceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, Kamu idaresinin 2024 yılı hesap döneminde duran varlıklar amortisman defterinin bulunmadığı görülmüştür. Bu defterin bulunmaması, Elmadağ Belediyesi gibi duran varlık sayısının fazla olduğu idarelerde, bu varlıklara ayrılacak amortisman miktarlarının takibinde güçlük yaşatacağı gibi hatalı hesaplanmasına da sebebiyet verebilmektedir.

Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edildiğini bildirmiştir.

Her ne kadar Kamu idaresinin cevabında Amortisman Defterinin tutulmasına ilişkin çalışma yapıldığı belirtilmiş ise de buna dair kanıtlayıcı bir belge tarafımıza sunulmamıştır. Tespit edilen hususun devam edip etmediği gelecek denetim dönemlerinde takip edilecektir.