|
ÖZET: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulmaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında belirlenen önemli bir bulgudur. İlgili belediyenin, maddi duran varlıkların amortisman bilgilerini kaydetmek için gerekli defteri tutmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 491. maddede Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin tutulması gerektiği vurgulanmaktadır.
Belediyenin, edinilen duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerini göz ardı etmesi ve kayıtlardan çıkarma durumlarında gerekli amortisman ayrımını yapmaması, muhasebe kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı anlamına gelmektedir. Duran varlıkların çeşitliliği ve her birinin farklı amortisman oranları, hatalı muhasebe kayıtlarının toplam tutarının belirlenmesini zorlaştırmaktadır. Bu durum, belediyenin mali tablolarında yer alan birikmiş amortismanlar ve diğer hesaplarda hatalı bilgilerle sonuçlanmaktadır. Sonuç olarak, belediyenin Duran Varlıklar Amortisman Defteri’ni tutmaması, yasal düzenlemelere aykırıdır. İlgili idare, bu konudaki eksiklikleri gidermek amacıyla çalışmalarını sürdürdüğünü bildirmiştir. Gerçek duruma uygun kayıtların yapılması, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin maddi duran varlıkların amortismanına ilişkin bilgilerin kaydedildiği Duran Varlıklar Amortisman Defterini tutmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı, bu yönetmelik kapsamına dâhil kamu idarelerince muhasebe sistemine dâhil edilen maddi duran varlıklardan; hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilmiştir ve “Tutulacak Diğer Defterler” başlıklı 18’inci Bölümü’nün 491’inci maddesinde Duran Varlıklar Amortisman Defteri sayılmıştır.
Ayrıca 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde amortismana tabi her bir varlık Ek-2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Edinilen duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edilmesi, her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarma durumunda ilgili duran varlığa ne kadar amortisman ayrıldığı ve duran varlığa ilişkin amortisman ayırma süresinin dolmasına rağmen amortisman ayrılmaya devam ediliyor olması nedenleriyle duran varlıklara ilişkin amortisman kayıtları gerçeği yansıtmamaktadır. Söz konusu hatanın temelinde taşınmazlar için “Duran Varlıklar Amortisman Defterinin” kullanılmaması yatmaktadır. Belediyenin aktifinde bulunan duran varlık sayısının ve çeşidinin çokluğu, her birinin aktife giriş tarihlerinin ve amortisman oranlarının farklı olması ve “Duran Varlıklar Amortisman Defterinin” kullanılmıyor olması sebebiyle hatalı muhasebe kayıtlarının toplam tutarı tespit edilememiştir.
Belediye tarafından Duran Varlıklar Amortisman Defteri tutulmaması sebebiyle, Belediyenin mali tablolarında yer alan 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının alacağında yer alan 191.334.605,94 TL ile 500 Net Değer Hesabı, 580.98 Geçmiş Yıllar Enflasyon Farkları Hesabı ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesaplarındaki maddi duran varlık amortismanlarına ilişkin tutarlar hatalı bilgiler içermektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulgu konusu hususa ilişkin çalışmaların devam ettiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ve buna ilişkin diğer düzenlemeler gereğince Duran Varlıklar Amortisman Defteri’ne gerçek duruma uygun şekilde ilgili kayıtların yapılması gerekmektedir.