|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Duran Varlıklar Amortisman Defteri tutulmamaktadır. Bu durum, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’ndaki 2.475.124.744,56 TL’lik tutarın gerçeği yansıtmadığını ortaya koymaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmasını zorunlu kılarken, 491’inci madde ise bu varlıkların amortisman defterinin tutulmasını detaylandırmaktadır. Ayrıca, 2015 tarihli Genel Tebliğ’de amortisman sürelerinin, duran varlıkların aktife girdiği yıldan itibaren hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler, belediyenin aktifinde bulunan duran varlıkların çeşitliliği ve her birinin aktife giriş tarihleri ile amortisman oranlarının farklılık göstermesi nedeniyle 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın yanıltıcı olduğunu göstermektedir. Belediyenin cevabında, Bilgi İşlem Müdürlüğü tarafından bir yazılım geliştirilmesi sürecinin devam ettiği belirtilse de, gerekli hesaplama güncellemelerinin bu yazılımın tamamlanmasını beklemeden yapılması gerektiği düşünülmektedir. Bu bağlamda, Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin tutulması, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın ve varlıklarının net değerinin doğru ve güvenilir bir şekilde yansıtılması açısından elzemdir. |
BULGU: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın alacağında yer alan tutarın gerçeği yansıtmadığı ve duran varlıklar amortisman defterinin tutulmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde; bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 491’inci maddesinde ise; idarelerce tutulacak defterler arasında duran varlıklar amortisman defterinin olduğu ve bu deftere nasıl kayıt yapılacağı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.
Bununla beraber 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarını düzenleyen Muhasebat Genel Müdürlüğünün 47 Sıra no.lu Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; amortisman ve tükenme payı süresinin, duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlayacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Tebliğ’in 9’uncu maddesinde; amortismana tabi her bir varlığın duran varlıklar amortisman defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; Belediyenin 2022 yılı bilançosunda 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda yer alan 2.475.124.744,56 TL’lik tutar gerçeği yansıtmamaktadır. Bu durum Belediyenin aktifinde bulunan duran varlık tutarının ve çeşidinin fazla olmasından, her birinin aktife giriş tarihlerinin ve amortisman oranlarının farklı olmasından ve en önemlisi de duran varlıklar amortisman defterinin kullanılmıyor olmasından kaynaklanmaktadır.
İdare cevabında, “Bilgi İşlem Müdürlüğü tarafından Taşınmaz Kayıt ve Kontrol işlemleri ile ilgili bir yazılım programı oluşturulması ve geliştirilmesi ile ilgili çalışmaları sürdürmekte olup, çalışma bu yıl içinde tamamlanacağından, Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulması bu program ile sağlanacaktır.” denilmekteyse de gerekli hesaplama güncelleme veya düzeltmelerin yapılması için söz konusu yazılımların tamamlanmasının beklenilmesine gerek olmadığı düşünülmektedir.
Bu itibarla, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın ve varlıklarının net değerinin tam ve güvenilir bilgi vermesi açısından duran varlıklar amortisman defterinin tutulması gerekmektedir.