|
ÖZET: Belediyenin Duran Varlıklar Amortisman Defterini tutmadığı ve amortisman kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu kapsamda, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen esaslar doğrultusunda, amortismana tabi varlıkların kaydedilmesi ve ilgili defterlerin tutulması gerekmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Bu durum, edinilen duran varlıkların amortisman hesaplamalarında önemli hatalara yol açmıştır. Özellikle, varlıkların edinim tarihleri göz ardı edilmekte ve kayıtlardan çıkarma işlemleri sırasında ne kadar amortisman ayrıldığı belirsiz kalmaktadır. Ayrıca, bazı varlıkların amortisman süreleri dolmasına rağmen, hala amortisman ayrılmaya devam edildiği görülmüştür. Bu nedenle, belediyenin mali tablolarında yer alan amortisman tutarlarının doğruluğu sorgulanmaktadır. Sonuç olarak, Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin tutulmaması, belediyenin mali kayıtlarında hatalı bilgilerin yer almasına neden olmuştur. Bu durum, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve diğer ilgili hesaplarda toplamda 4.505.651,69 TL tutarında yanlışlıklar oluşturmuştur. Bu hataların önlenmesi için ilgili mevzuatın gerekliliklerine uyulması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulmaması ve Amortisman Kayıtlarının Gerçeği Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin maddi duran varlıkların amortismanına ilişkin bilgilerin kaydedildiği Duran Varlıklar Amortisman Defterini tutmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı, bu yönetmelik kapsamına dâhil kamu idarelerince muhasebe sistemine dâhil edilen maddi duran varlıklardan; hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilerek “Tutulacak diğer defterler” başlıklı 18’inci bölümünün 491’inci maddesinde Duran Varlıklar Amortisman Defteri sayılmıştır.
Ayrıca 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde amortismana tabi her bir varlığın Ek-2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, “Duran Varlıklar Amortisman Defterinin” kullanılmaması nedeniyle, edinilen duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edilmesi, her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarma durumunda ilgili duran varlığa ne kadar amortisman ayrıldığı ve duran varlık muhasebe kaydı olmamasına rağmen ya da duran varlığa ilişkin amortisman ayırma süresinin dolmasına rağmen amortisman ayrılmaya devam ediliyor olması nedenleriyle duran varlıklara ilişkin amortisman kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı görülmüştür. Söz konusu hatanın temelinde ilgili mevzuat gereğince amortismana tabi her bir varlık için “Duran Varlıklar Amortisman Defterinin” kullanılmaması yatmaktadır.
Belediye bilançosunun aktifinde bulunan duran varlık sayısının ve çeşidinin çokluğu, her birinin aktife giriş tarihlerinin ve amortisman oranlarının farklı olması ve “Duran Varlıklar Amortisman Defterinin” kullanılmaması sebebiyle hatalı muhasebe kayıtlarının toplam tutarı tespit edilememiştir.
Sonuç olarak, ilgili mevzuat gereğince Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulmaması sebebiyle, Belediyenin mali tablolarında yer alan 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabının alacağında yer alan 4.505.651,69 TL ile 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254- Taşıtlar Hesabı, 255- Demirbaşlar Hesabı, 500-Net Değer Hesabı, 580.98-Geçmiş Yıllar Enflasyon Farkları Hesabı ve 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesaplarındaki maddi duran varlık amortisman tutarları hatalı bilgiler içermektedir.