|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe sisteminde önemli eksiklikler tespit etmiştir. Duran varlıkların amortisman defterinin tutulmadığı ve bu varlıkların ilgili hesaplarda ayrıntılı kodlarla gösterilmediği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, Yönetmelik’in 491. maddesi, kamu idarelerinin muhasebesinde tutulması zorunlu defterler arasında “Duran Varlıklar Amortisman Defteri”nin bulunduğunu belirtmektedir.
Denetim sırasında, taşınmazların muhasebe kayıtlarında ayrı yardımcı hesap kodlarıyla kaydedilmediği ve amortisman defterinin tutulmaması nedeniyle her bir taşınmaz için ayrılması gereken amortisman tutarlarının belirlenemediği görülmüştür. Bu durum, amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edilmesine ve varlıkların kayıtlardan çıkarılması durumunda ne kadar amortisman ayrıldığına dair belirsizlikler yaratmaktadır. Ayrıca, amortisman süresinin dolmasına rağmen ayrılmaya devam eden tutarlar, gerçeği yansıtmayacaktır. Bu bağlamda, İdare, denetim bulgularına ilişkin olarak, amortisman tutarlarının gerçeğe uygun bir şekilde ayrılabilmesi için amortisman defterinin tutulacağı ve her bir duran varlık için amortisman işlemlerinin gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Amortisman defterinin düzenli tutulması ve her varlık için gerekli işlemlerin yapılması, doğru finansal raporlama açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulmaması ve Varlıkların Her Birinin İlgili Hesaplarda Ayrıntı Koduyla Gösterilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin muhasebe sisteminde amortismana tabi varlıklarını ayrı ayrı yardımcı hesap kodlarıyla kaydedilemediği ve duran varlıklar amortisman defteri tutulmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı, bu Yönetmelik kapsamına dâhil kamu idarelerince muhasebe sistemine dâhil edilen maddi duran varlıklardan hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilmiştir.
Diğer yandan, Yönetmelik’in “Tutulacak Diğer Defterler” başlıklı 491’inci maddesinde, kamu idaresinin muhasebesinde tutulması zorunlu defterler arasında “Duran Varlıklar Amortisman Defteri” de sayılmıştır. Bu doğrultuda olmak üzere, Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin (47) sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde amortismana tabi her bir varlığın, Ek-2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; İdarenin muhasebesinde, taşınmazların ilgili duran varlık hesaplarına yardımcı hesap kodlarıyla ayrı ayrı kaydedilmediği ve Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulmaması nedeniyle de her bir taşınmaz için ayrılması gereken amortisman tutarının bilinemediği tespit edilmiştir.
Belirtilen durumlar itibariyle, duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edilmesi, her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarma durumunda ilgili duran varlığa ne kadar amortisman ayrıldığının bilinememesi veya duran varlığın amortisman ayırma süresinin dolmasına rağmen amortisman ayrılmaya devam edilmesi söz konusu olabilecektir. Bu bağlamda, amortisman tutarları da gerçeği yansıtmayacaktır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve amortisman tutarlarının gerçeğe uygun ayrılmasının temini için amortisman defterinin tutulacağı, her bir duran varlık için amortisman işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.
Amortisman tutarlarının gerçeğe uygun ayrılmasını temin için amortisman defterinin tutulması ve her bir duran varlık için amortisman işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.