|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe sisteminde önemli eksiklikler tespit etmiştir. Duran varlıkların amortisman defterinin tutulmadığı ve varlıkların ilgili hesaplarda ayrıntılı kodlarla gösterilmediği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması gerektiğini vurgulamakta ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen esasların uygulanması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, “Tutulacak Diğer Defterler” başlıklı 491. madde, Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin zorunlu tutulması gerektiğini ifade etmektedir.
İncelemeler sonucunda, idarenin taşınmazlarıyla ilgili hesapların yardımcı kodlarla ayrı ayrı kaydedilmediği ve amortisman defterinin tutulmaması nedeniyle her bir taşınmaz için ayrılması gereken amortisman tutarlarının belirlenemediği ortaya çıkmıştır. Bu durum, amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edilmesine ve kayıtlardan çıkarma durumunda ne kadar amortisman ayrıldığının bilinmemesine yol açabilir. Ayrıca, amortisman süresinin dolmasına rağmen bu işlemlerin devam etmesi, gerçek durumu yansıtmayacaktır. Sonuç olarak, idarenin belirtilen eksiklikleri gidermesi ve her bir duran varlık için amortisman işlemlerinin düzenli bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu, amortisman tutarlarının gerçeğe uygun bir şekilde ayrılmasını sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulmaması ve Varlıkların Her Birinin İlgili Hesaplarda Ayrıntı Koduyla Gösterilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin muhasebe sisteminde amortismana tabi varlıklarını ayrı ayrı yardımcı hesap kodlarıyla kaydedilemediği ve duran varlıklar amortisman defteri tutulmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı, bu Yönetmelik kapsamına dâhil kamu idarelerince muhasebe sistemine dâhil edilen maddi duran varlıklardan hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilmiştir.
Diğer yandan, Yönetmelik’in “Tutulacak Diğer Defterler” başlıklı 491’inci maddesinde, kamu idaresinin muhasebesinde tutulması zorunlu defterler arasında “Duran Varlıklar Amortisman Defteri” de sayılmıştır. Bu doğrultuda olmak üzere, Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin (47) sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde amortismana tabi her bir varlığın, Ek-2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; İdarenin muhasebesinde, taşınmazların ilgili duran varlık hesaplarına yardımcı hesap kodlarıyla ayrı ayrı kaydedilmediği ve Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulmaması nedeniyle de her bir taşınmaz için ayrılması gereken amortisman tutarının bilinemediği tespit edilmiştir.
Belirtilen durumlar itibariyle, duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edilmesi, her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarma durumunda ilgili duran varlığa ne kadar amortisman ayrıldığının bilinememesi veya duran varlığın amortisman ayırma süresinin dolmasına rağmen amortisman ayrılmaya devam edilmesi söz konusu olabilecektir. Bu bağlamda, amortisman tutarları da gerçeği yansıtmayacaktır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından; bulgu doğrultusunda işlem yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, amortisman tutarlarının gerçeğe uygun ayrılmasını temin için amortisman defterinin tutulması ve her bir duran varlık için amortisman işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.