|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe sisteminde önemli eksiklikler tespit etmiştir. Duran varlıklar amortisman defterinin tutulmadığı ve taşınmazların ayrı ayrı yardımcı hesap kodlarıyla kaydedilmediği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187. maddesi, bir yıldan fazla kullanılabilen maddi duran varlıkların amortismanının ayrılmasını zorunlu kılmakta ve bu süreçte Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın belirlediği esasların uygulanması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, Yönetmelik’in 491. maddesi, kamu idarelerinin tutması gereken defterler arasında “Duran Varlıklar Amortisman Defteri”ni de saymaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, taşınmazların ilgili hesaplara yardımcı kodlarla kaydedilmemesi ve amortisman defterinin tutulmaması nedeniyle her bir varlık için ayrılması gereken amortisman tutarlarının belirlenemediği tespit edilmiştir. Bu durum, varlıkların edinim tarihlerinin göz ardı edilmesine ve kayıtlardan çıkarma durumunda ne kadar amortisman ayrıldığının bilinmemesine yol açabilir. Ayrıca, amortisman süresinin dolmasına rağmen hesaplamaların devam etmesi, gerçeği yansıtmayan tutarların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Sonuç olarak, amortisman tutarlarının doğru bir şekilde ayrılabilmesi için amortisman defterinin düzenli bir şekilde tutulması ve her bir duran varlık için gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir. İdare, denetim bulgularına ilişkin gerekli düzeltici adımları atacağını belirtmiştir. |
BULGU: Duran Varlıklar Amortisman Defterinin Tutulmaması ve Varlıkların Her Birinin İlgili Hesaplarda Ayrıntı Koduyla Gösterilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Muhasebe sisteminde taşınmazların ayrı ayrı yardımcı hesap kodlarıyla kaydedilemediği ve duran varlıklar amortisman defteri tutulmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde, bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı, bu Yönetmelik kapsamındaki kamu idarelerince muhasebe sistemine dâhil edilen maddi duran varlıklardan hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usullerin uygulanacağı belirtilmiştir.
Diğer yandan, Yönetmelik’in “Tutulacak Diğer Defterler” başlıklı 491’inci maddesinde, kamu idaresinin muhasebesinde tutulması zorunlu defterler arasında “Duran Varlıklar Amortisman Defteri” de sayılmıştır. Bu doğrultuda olmak üzere, Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin (47) sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde amortismana tabi her bir varlığın, Ek-2’de yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterine kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; İdarenin muhasebesinde, taşınmazların ilgili duran varlık hesaplarına yardımcı hesap kodlarıyla ayrı ayrı kaydedilmediği ve Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulmaması nedeniyle de her bir taşınmaz için ayrılması gereken amortisman tutarının bilinemediği tespit edilmiştir.
Belirtilen durumlar nedeniyle, duran varlıkların amortisman hesaplamalarında edinim tarihlerinin göz ardı edilmesi, her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarma durumunda ilgili duran varlığa ne kadar amortisman ayrıldığının bilinememesi veya duran varlığın amortisman ayırma süresinin dolmasına rağmen amortisman ayrılmaya devam edilmesi söz konusu olabilecektir. Bu bağlamda, amortisman tutarları da gerçeği yansıtmayacaktır.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin tesis edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, amortisman tutarlarının gerçeğe uygun ayrılmasının temini için amortisman defterinin tutulması ve her bir duran varlık için amortisman işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.