|
ÖZET: Duran varlıklar için gerçekleştirilen değer artırıcı harcamaların doğrudan gider olarak kaydedilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Belediyenin taşınmazları üzerinde yapılan bu tür harcamaların, ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenerek aktifleştirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, maddi duran varlıkların değerini artıran maliyetlerin, ilgili varlığın maliyetine eklenmesi ve amortisman hesaplamalarında dikkate alınması zorunludur.
Yapılan denetimlerde, belediyeye ait taşınmazlar için 114.000 TL’yi aşan toplam 3.600.000 TL tutarındaki harcamaların, doğru hesaplara kaydedilmediği ve doğrudan giderleştirildiği belirlenmiştir. Bu durum, bilanço ve faaliyet sonuçları tablolarında hatalara yol açmıştır. Önceki yıl yapılan denetimlerde de benzer bulgulara rastlanmış, ancak gerekli düzeltici işlemler yapılmamıştır. Kamu İdaresi, bu konudaki tespitlere katıldığını ve gerekli adımların atılacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, mali tabloların güvenilir ve doğru bilgi sunabilmesi için değer artırıcı harcamaların doğrudan gider olarak kaydedilmemesi, bunun yerine ilgili taşınmazın maliyetine eklenerek amortismana tabi tutulması gerekmektedir. Bu kurallara uyulmaması, mali tabloların hatalı gösterilmesine neden olmaktadır. |
BULGU: Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Doğrudan Gider Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin taşınmaz malları için yapılan değer artırıcı nitelikteki harcamaların, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenerek aktifleştirilmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25’inci maddesi ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesine göre; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Konuya ilişkin olarak çıkarılan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesine göre dayanıklı taşınırlar ve taşınmazlar için belirli tutarı aşan değer arttırıcı işlemlerin duran varlığın maliyet bedeline eklenmesi ve yıl sonunda toplam tutar üzerinden aynı şekilde amortisman ayrılması gerekmektedir. Söz konusu Tebliğ’de belirtilen limitler Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 07.11.2023 tarihli Kararı ile güncellenerek dayanıklı taşınırların her biri için 52.000 TL’ye, taşınmazların her biri için 114.000 TL’ye çıkarılmıştır.
Yapılan incelemelerde, Belediyeye ait taşınmazların değerini, kullanım süresini ve hizmet kalitesini artıracak nitelikte olan ve 114.000,00 TL’yi aşan toplam 3.600.000,00 TL tutarındaki harcamaların 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabına kaydedilmediği, 630.03.08.09.01 Diğer Taşınmaz Yapım, Bakım ve Onarım Giderleri, 630.03.05.09.90 Diğer Hizmet Alımları hesaplarına borç kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği dolayısıyla anılan hesaplar itibarıyla Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir.
Sonuç olarak, mali tabloların doğru, güvenilir ve tam bilgi içermesi için değer artırıcı nitelikteki harcamaların doğrudan giderleştirilmemesi; ilgili taşınmazın maliyetine eklenerek ekonomik ömrü dikkate alınmak suretiyle amortismana tabi tutulması gerekmektedir. Bu hususa uyulmaması, 2024 yılı bilançosunda 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar Hesabı ile Faaliyet Sonuçları Tablosunda 630.03 Mal ve Hizmet Alımları Giderleri hesaplarının hatalı gösterilmesine ve mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi içermemesine neden olmuştur.