|
ÖZET: Yapılan incelemeler sonucunda, Bakanlığa tahsisli binalara ilişkin değer artırıcı onarım harcamalarının, varlık hesaplarına kaydedilmek yerine doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170. maddesi, maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların, ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 114.000 TL’yi aşan harcamaların değer artırıcı olarak kabul edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetimlerde, Bakanlığa tahsisli kültür varlıkları dışındaki binalar için gerçekleştirilen büyük onarım harcamalarının giderleştirildiği ve bu harcamaların binaların maliyetine eklenmediği gözlemlenmiştir. Bu durum, harcamaların amortisman hesaplamalarında dikkate alınmadan tamamen gider hesaplarına kaydedilmesine yol açmaktadır. Kamu idaresinin düzeltme çalışmaları başlatmış olduğu, ancak sürecin henüz tamamlanmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Bakanlığın mali tablolarının doğru ve eksiksiz bilgi sunabilmesi için, değer artırıcı harcamaların tahsisli taşınmazların maliyetine eklenmesi ve ekonomik ömürleri dikkate alınarak amortisyona tabi tutulması gerekmektedir. |
BULGU: Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığa tahsisli binalara ilişkin belli tutarı aşan değer artırıcı onarım harcamalarının varlık hesaplarına kaydedilmek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemlerin açıklandığı 170’inci maddesinde, maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı arttıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı; tahsis edilen taşınmazlara yapılan değer arttırıcı harcamaların taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresinin muhasebe hizmetini yürüten muhasebe birimince ilgili taşınmazın kayıtlı değeri üzerine ilave edileceği ve ilave edilen değerin, taşınmazı tahsis eden kamu idaresine, bu kamu idaresince de muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine kayıtlara alınmak üzere bildirileceği hüküm altına alınmıştır.
Muhasebat Genel Müdürlüğünün “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra numaralı Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında, taşınmazlar için yapılan harcamalardan 114.000,00 TL’yi aşanların değer arttırıcı harcama olarak kabul edileceği belirtilmiştir. Yine, aynı Genel Müdürlüğün “Taşınmaz Tahsis İşlemleri” konulu 27.04.2015 tarih ve 90192509-010.03-4167 sayılı yazısında tahsisli kullanılan taşınmaz için değer artırıcı harcama yapılması durumunda tahsis eden ve edilen kamu idaresince yapılması gereken muhasebe işlemleri örnekler verilmek suretiyle ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Yapılan incelemelerde Bakanlığa tahsisli, korunması gerekli kültür varlıkları kapsamındaki binalar olmayan kültür merkezi binaları, kütüphane binaları ile hizmet binalarına ilişkin değer artırıcı nitelikteki büyük onarım harcamalarının giderleştirildiği, binaların maliyetine eklenmediği, dolayısıyla da söz konusu harcamaların, amortisman ayırmak suretiyle kısmen değil de tümüyle gider hesaplarına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından düzeltme çalışmalarına başlanıldığı, ilgili birimlerin yazılı olarak talimatlandırıldığı ancak sürecin henüz tamamlanmadığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Bakanlık mali tablolarının taşınmazlara ilişkin tam ve doğru bilgi içermesini teminen, değer artırıcı harcamaların tahsisli taşınmazın maliyet değerine eklenmesi ve ekonomik ömrü dikkate alınmak suretiyle yıllar itibariyle amortismana tabi tutulması gerekmektedir.