ÖZET: Düzenleme ortaklık payı uygulamaları çerçevesinde, çeşitli tarihlerde İdareye devredilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesi, belediyeler veya valilikler tarafından düzenlemeye tabi tutulan arazilerin dağıtımında, bu alanlardan yeterli miktarda umumi hizmet alanlarının oluşturulmasını ve düzenleme sonucunda elde edilen değer artışlarının “düzenleme ortaklık payı” olarak dikkate alınabileceğini belirtmektedir. Bu bağlamda, ilgili taşınmazların Hazine adına tescil edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yapılan denetim sonucunda, 31.12.2024 tarihi itibarıyla parselasyon düzeltmeleri sonrası düzenleme ortaklık payı ile edinilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı ortaya çıkmıştır. İdare, tapuda kayıtlı taşınmaz bilgilerinin kendi kayıtlarıyla uyumlu hale getirilmesi sonrasında, muhasebe kayıtlarının oluşturulması için gerekli koordinasyonun sağlanacağını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, düzenleme ortaklık payı ile edinilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınması gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, İdare’nin taşınmazların kayıt altına alınması sürecindeki sorumluluğunu ortaya koymaktadır.

BULGU: Düzenleme Ortaklık Payı Konusu Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Düzenleme ortaklık payı uygulamaları ile muhtelif tarihlerde İdareye terk edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında takip edilmediği görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Parselasyon planlarının hazırlanması” başlıklı 18’inci maddesinde; belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme alanındaki nüfusun kentsel faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gerekli olan umumi hizmet alanlarının tesis edilmesi ve düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında “düzenleme ortaklık payı” olarak düşülebileceği, bu doğrultuda bölgenin ihtiyacına ayrılan alanlardan belediye hizmetleri ile ilgili olanların bu amaçlarla kullanılmak kaydıyla ilgili belediyesi adına, diğer alanlar ise imar planındaki kullanım amacı doğrultusunda bu amacı gerçekleştirecek olan idareye tahsis edilmek üzere Hazine adına tescil edileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, 31.12.2024 tarihi itibarıyla parselasyonlarda yapılan düzeltmeler sonucunda düzenleme ortaklık payı ile edinilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; tapuda kayıtlı taşınmaz bilgilerinin İdare kayıtlarıyla uyumlu hale getirilmesi akabinde, muhasebede kayıt açılması ile ilgili birimlerce koordineli bir çalışma yapılarak düzenleme ortaklık payı ile edinilen taşınmaz kayıtlarının muhasebeleştirilmesi işlemlerinin tamamlanacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, bulgu bünyesinde yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalara uygun olarak; bahsi geçen taşınmazların mevzuatında belirtildiği üzere muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.