Düzenlenen Sempozyuma Ait Gelir ve Gider İşlemlerinin Muhasebe Sistemi Dışında Gerçekleşmesi (Sayıştay)

BULGU: Düzenlenen Sempozyuma Ait Gelir ve Gider İşlemlerinin Muhasebe Sistemi Dışında Gerçekleşmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitede düzenlenen sempozyum için tahsilat yapıldığı, sponsorluk ve reklam geliri elde edildiği, kongre ve sempozyum giderlerinin ağırlıklı kısmının bu gelirlerden karşılandığı, ancak özel hesaptan yapılan harcamalar dışında kalan gelir ve gider işlemlerinin muhasebe sistemi dışında takip edildiği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“Münhasıran bu Kanunun uygulanmasında;
g) Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri,
İfade eder” denilmekte olup Kanun’un “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde; “Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz” hükmüne yer verilmek suretiyle kamu kaynağı kullanılmasının yasal dayanak gerektirdiği vurgulanmış olmaktadır.
Muhasebe Yetkilisi Adaylarının Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Muhasebe Yetkililerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te muhasebe hizmetinin; gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini, ifade ettiği belirtilmiştir.
Adı geçen Yönetmelik’te “Yetkisiz tahsil ve ödeme yapılamayacağı ve birleşemeyecek görevler” 25’inci maddede açıklanmış olup buna göre;
“Kanunların öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişi kamu adına tahsilat ve ödeme yapamayacağı gibi muhasebe hizmeti de veremez.
Usulüne göre atanmadığı halde muhasebe hizmetlerinden bir kısmını veya tamamını kendiliğinden yapanlar ile yapılması konusunda emir veren yöneticiler hakkında, Sayıştay tarafından belirlenecek mali sorumlulukları saklı kalmak üzere, adli ve idari yönden de ayrıca işlem yapılır.” Denilmektedir.
Yukarıda bahsedilen hükümlere göre düzenlenen kongre, sempozyum gibi faaliyetlerden elde edilen gelirlerin ve bu gelirlerin harcanmasına ilişkin sürecin muhasebe hizmetlerini yürüten birim eliyle gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Üniversite tarafından 11-12-13 Aralık 2020 tarihinde düzenlenen “Uluslararası Katılımlı Aşı Sempozyumu” nun özel sektörde faaliyet gösteren şirket aracılığıyla yapıldığı, bu sempozyuma ait desteklerin yanı sıra katılım ücreti, stand ve sponsorluk adı altında 306.000 TL gelir elde edildiği, bu bütçeden de 291.752,00 TL harcama yapılarak, Üniversite bütçesine 2021 yılında 12.020,00 TL şirket tarafından aktarım yapıldığı görülmüştür.
Mevzuat gereğince bu tür para ve parayla ifade edilen değerleri muhasebe yetkilisi veya görevlendireceği kişi dışında birinin alması ve harcamada bulunması mümkün değildir.
Düzenlenen sempozyum gelir ve giderlerinin bütçe ve muhasebe sistemi içinde gerçekleştirilmesinin, hesap verilebilirliğin temininin, bilimsel kurum ve kuruluş niteliğindeki idarelerin bütçelerine bu tür faaliyetlerin gerçekleşebilmesi için yeterli ödenek konulmasının sağlanması gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 22
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 25
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 26
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 26
DENETİM GÖRÜŞÜ 26
DENETİM BULGULARI 27
T.C. Sayıştay Başkanlığı

T.C. Sayıştay Başkanlığı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
1. Döner Sermaye Ek Ödemelerinin Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına Kaydedilmesi
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, döner sermaye kapsamına giren faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 14’üncü maddesi ile “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasına istinaden, 20 Ekim 2000 tarih ve 24206 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile kurulmuştur.
Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanları, Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Yönetmeliği’nde tanımlanmıştır. 10 Haziran 2021 tarih ve 31507 sayılı Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde İşletmenin faaliyet alanları;
“(1) İşletme çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutmak ve Üniversitenin esas faaliyetlerini aksatmamak kaydıyla aşağıda belirtilen faaliyetlerde bulunur:
Klinik, poliklinik, ameliyathane ve laboratuvarlarda her çeşit muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve tedavi hizmetlerini yapmak, eğitim ve uygulama eczanelerini işletmek, ayrıca Üniversitenin tüm birimlerine bağlı laboratuvar ve atölyelerde, analiz, test, deney ve benzeri hizmetleri yapmak.
Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, ilaç ve tıbbi cihaz firmaları tarafından hazırlanan projelerin etik uygunluk incelemesini yapmak ve görüş bildirmek, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler (seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek gibi) yapmak.
Eğitim ve öğretim faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere;
Danışmanlık, tercüme hizmetleri, plan ve proje uygulama, fizibilite etüdü hazırlama, proses değerlendirmesi ve geliştirmesi, iş değerlendirmesi veya organizasyonu, her türlü analiz, ölçme ve etanolaj hizmetleri ile bakım, onarım, basım, yayın ve üretimle ilgili hizmetleri yapmak.
Sportif alanda bireysel ve takım olarak performans değerlendirmesi, psikolojik danışmanlık, diyet analiz ve kontrolü, antrenman planlaması, sporcu sağlığını koruma ve geliştirmeye yönelik hizmetlerde bulunmak.
Güzel sanatlar, müzik ve sahne sanatları ile sinema, gazetecilik ve medya çalışmaları alanlarında yaratı ve araştırma çalışmaları ile grafik tasarımı, afiş, broşür, sergi ve fuar düzenlenmesi, iç ve dış mekân düzenlemeleri, tanıtım ve reklam filmleri ile belgesel ve her türlü film çekimi, resim, heykel, seramik çalışmaları, müzikli oyunlar ve tiyatro oyunları yazılması, sahnelenmesi, bale ve tiyatro temsilleri ile konser ve resitaller düzenlenmesi gibi hizmetleri yapmak.
Sertifikalı ya da sertifikasız şekilde kurs veya eğitim programları açmak ve kamu kurum ve kuruluşlarının verdikleri yazılı yetkiye veya özel hukuk tüzel kişilerinin taleplerine istinaden sınavlar yapmak.
ç) Eğitim ve öğretim faaliyet alanları ile sınırlı olmak üzere, bu maddede sayılanlar dışında kalan her türlü mal ve hizmet üretiminde bulunmak.
Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak.”
Şeklinde belirtilmiştir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Yönetim Kurulu Hacettepe Üniversitesi Yönetim Kuruludur. Sağlık Hizmetleri Birimleri adına Yönetim Kurulu, Rektörlüğe bağlı olarak kurulmuş olan Hacettepe Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Birimleri Yönetim Kurulu olup; Yönetim Kurulu Başkanlığını Rektör Yardımcısı yürütmektedir Döner Sermaye İşletme Müdürü, Üniversite personeli arasından Rektör tarafından atanmıştır. Diğer yandan Merkez ve Beytepe Birimlerinde Rektör tarafından gelir ve gider gerçekleştirme görevlileri atanmıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığınca atanmış olan Muhasebe Yetkilisi muhasebe hizmetlerinden sorumludur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/A, 4/B ve 4/D maddeleri kapsamında görevli olan personelin İşletmeye bağlı birimlerde döner sermaye faaliyetlerine direkt ve/veya endirekt olarak katkısı bulunmaktadır. Ana faaliyetler esas itibariyle öğretim üyeleri ve görevlileri tarafından yürütülmektedir.
İşletme bünyesinde 35 birim faaliyet göstermektedir. Kurumun saymanlık hizmetleri, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı tarafından yürütülmektedir. İşletme Müdürlüğünde 1 İşletme Müdürü, 1 İşletme Müdür Yardımcısı, 3 Hastane Müdürü, 4 Hastane Müdür Yardımcısı, 8 Şef, 4 Çözümleyici, 6 hemşire, 3 Sağlık Teknisyeni, 3 Teknisyen, 58 Memur ve 4 hizmetli olmak üzere toplam 95 kişi görev yapmaktadır. İşletmenin, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Yükseköğretim Kurulu ile ilişkisi bulunmaktadır.
Mali Yapı
Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü muhasebe, hesap ve işlemleri Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütmektedir. Bu bağlamda döner sermeye işlemlerinin sonuçlarını göstermek üzere anılan Yönetmelik’in 565’inci ve 573’üncü maddelerinde sayılan mali tablolar düzenlenmektedir.
Döner Sermaye İşletmesi muhasebe sistemi olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemini (DMİS) kullanmaktadır. Tüm kayıtlar bu sistem üzerinden tutulmakta ve takip edilmektedir.
Döner Sermaye İşletmesinin bütçe uygulama sonuçları, işletme tarafından hazırlanan kesin hesap cetvellerinde gösterilmekte ve bu cetveller, bir yıllık uygulama sonuçlarını göstermektedir.
İşletmenin gelir bütçesi; satış gelirleri, diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar ile olağandışı gelir ve karlardan, gider bütçesi ise; faaliyet giderleri, satışların maliyeti, diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlar ile olağan dışı gider ve zararlardan oluşmaktadır.
Başlangıç bütçesi 1.045.350.000,00 TL olarak tahmin edilen ve 5.800.000,00 TL ek bütçe ilave edilen İşletmenin 2021 yılı bütçe gideri 1.005.182.065,20 TL, bütçe geliri ise 1.246.009.242,02 TL olarak gerçekleşmiştir.
2021 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 100.000.000,00 TL olup toplam aktif büyüklüğü ise 180.572.149,14 TL’dir.
2021 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 1.284.648.155,85 TL, gider toplamı 1.038.779.169,74 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, 2021 yıl sonu itibarıyla 245.868.986,11 TL net kar elde etmiştir.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar sayılır ve denetimin bunlar ile “Usul ve Esaslar’ın” 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir Tablosu.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Hacettepe Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.