|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınmazlarının işgaliyle ilgili ecrimisil bedellerinin hatalı bir şekilde tespit edildiğini ortaya koymaktadır. Yıllar geçmesine rağmen, işgalli taşınmazlar için yeni ecrimisil bedelleri belirlenmemiştir. Ecrimisil takdir komisyonu kararları, karar tarihinden önceki yıllara ait bedelleri tespit ederken, güncel tutarlar yerine daha düşük bedeller kullanılmıştır. Kamu İdaresi, işgal edilen taşınmazlar için ecrimisil başlangıç tarihini belirledikten sonra geriye dönük beş yıl için ihbarnameler göndermiş, ancak bazı taşınmazlar için yeni bedellerin belirlenmesinde herhangi bir işlem yapılmamıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre, işgal edilen taşınmazlar için ecrimisil talep edilebilmesi için belirli şartlar bulunmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, kamuya terk edilen alanlar ve özel konutların ortak kullanım alanları gibi durumlarda tahliye işlemleri gerçekleştirilmemiştir. Ecrimisil ihbarnameleri, karar tarihindeki tutarlar yerine daha düşük bedellerle gönderilmiştir. Kamu İdaresi, ecrimisil hesaplamalarında asgari değerlerin %3’ü üzerinden hareket ettiklerini belirtse de, işgalli taşınmazlar için tahliye işlemlerinin başlatılmaması ve yeni bedellerin belirlenmemesi, mevzuat hükümlerine aykırıdır. Bu durum, ecrimisil tespit tarihine kadar olan kullanım süresi için gerçekçi bedellerin belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. |
BULGU: Ecrimisil Karşılığı Kullandırılan Bazı Taşınmazların Ecrimisil Bedellerinin Tespitinin Hatalı Olması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi taşınmazlarının işgalli kullanımlarında yıllar geçmesine rağmen yeni ecrimisil bedellerinin belirlenmediği, ayrıca yıl veya yıllar sonra alınan ecrimisil takdir komisyonu kararlarında kararın alındığı dönemden önceki yıllara ilişkin bedeller tespit edilirken karar tarihindeki tutarlar değil de yılına göre daha düşük tutarlı ecrimisil bedellerinin ecrimisil ihbarnamesiyle gönderildiği görülmüştür.
Kamu İdaresi, fuzuli şagil tarafından işgal edilen taşınmazlarına ilişkin ecrimisil başlangıç tarihini tespit ettikten sonra geriye dönük 5 yıla kadar, ecrimisil takdir komisyonu tarafından belirlenen tutarlar üzerinden ecrimisil ihbarnamelerini göndermiş ancak bazı taşınmazları için ecrimisil ihbarnamesi gönderilen dönemlerden sonra devam eden işgallerde yeni bedellerin takdir edilmesinde yıllar geçmesine rağmen herhangi bir işlem tesis etmemiştir. Ayrıca yıl veya yıllar sonra gerçekleştirilen ecrimisil takdir komisyonu kararlarında kararın alındığı dönemden önceki yıllara ilişkin bedeller tespit edilirken karar tarihindeki tutarlar değil de yılına göre daha düşük bedelli tutarlar ecrimisil ihbarnamesi olarak gönderilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde de; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil bedelinin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmadığı, kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, aksi halde ecrimisil alınacağı, işgal edilen taşınmaz malın da, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, imar uygulaması gereği kamuya terk edilen alanlar, yeşil alanlarda (vb.) özel konutların (fuzuli şagiller) ortak kullanım alanı olarak kullanılan, havuz, tenis kordu, otopark, bahçe (vb.) yerler ya da bu kapsamda olmayıp ecrimisille idare edilen taşınmazlar için tahliye işlemleri yapılmamakla birlikte; bazı taşınmazlar için ecrimisil ihbarnamesi gönderilen dönemlerden sonra devam eden işgallerde, yıllar geçmesine rağmen yeni ecrimisil bedellerinin belirlenmediği, ayrıca yıl veya yıllar sonra alınan ecrimisil takdir komisyonu kararlarında kararın alındığı tarihten önceki yıllara ilişkin bedeller tespit edilirken karar tarihindeki tutarların değil de yılına göre daha düşük tutarlı bedellerin tespit edildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Kamu İdaresi tarafından ecrimisilin 336 sıra no.lu Milli Emlak Genel Tebliği’ne göre emlak vergisine esas teşkil eden asgari değerinin %3’ü kadarından az olmayacak şekilde hesaplandığı ve ilerleyen dönemler için TÜFE artışı oranı yansıtılarak hesaplama yapıldığı ifade edilerek bulguya katılmadıkları belirtilse de yukarıda ortaya konulan tespitimiz buna ilişkin olmayıp işgalli olduğu İdarece tespit edilmiş olan yerlerden bazılarına tahliye işlemi gerçekleştirilmemesine karşın yıllar geçmesine rağmen yeni ecrimisil bedellerinin belirlenmediği, bu sebeple de ecrimisil takdir komisyonu kararlarında kararın alındığı dönemden önceki yıllara ilişkin bedeller tespit edilirken karar tarihindeki tutarlar değil de yılına göre daha düşük tutarlı ecrimisil bedellerinin ecrimisil ihbarnamesiyle gönderildiği üzerinedir.
Kamu İdaresinin, ecrimisili taşınmazların olağan bir yönetim şekline dönüştürmemesi, mevzuat hükümleri gereği tahliye iş ve işlemlerini başlatması, ecrimisil tespit tarihine kadarki kullanım süresi için gerçekçi ecrimisil bedeli belirlenmesi gerekmektedir.