ÖZET: Ecrimisilin, taşınmaz yönetiminde standart bir uygulama haline dönüştürülmesi gerektiği belirtilmektedir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’ne ait taşınmazların kiralama ihalesi yapılmadan ecrimisil yoluyla kullanıldığını ortaya koymaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, taşınmazların alım, satım, tahsis ve kiralanması gibi işlemlerin belediye meclisi ve encümeni tarafından yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, kamu taşınmazlarının işgali durumunda ecrimisil talep edilebileceğini ve bu süreçlerin belirli kurallar çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade etmektedir.

İlgili mevzuat, taşınmazların işgali, ecrimisil talebi ve tahliye işlemlerinin düzenlenmesini sağlamaktadır. Emlak ve İstimlak birimi, idareye ait taşınmazların ecrimisil dosyalarının takibini yapmaktadır. Bu durum, taşınmazların kiraya verilmesi ve ecrimisil tahakkuklarının mevzuata uygun bir biçimde gerçekleştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, taşınmazların yönetiminde şeffaf ve hukuka uygun bir yaklaşım benimsenmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Ecrimisilin Olağan Bir Taşınmaz Yönetim Şekline Dönüştürülmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

İdareye ait taşınmazlarının kiralama ihalesi yapılmadan ecrimisil alınarak kullandırıldığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesine göre, taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına, üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek belediye meclisinin görev ve yetkileri arasındadır.

Aynı Kanun’un 34’üncü maddesine göre de, taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak ve süresi üç yılı geçmemek üzere taşınmaz kiralanmasına karar vermek belediye encümeninin görev ve yetkileri arasındadır.2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği ifade edilmiştir.

2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde ise; “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz. … Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır. İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” hükmü tesis edilmiştir.

Diğer yandan, 5393 sayılı Kanun’un 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı belirtildiğinden İdare taşınmazlarının işgal edilmesi, ecrimisil alınması ve taşınmazın tahliyesi hakkında da söz konusu Kanun’un 75’inci maddesi uygulanmalıdır. Yapılan incelemede, Emlak ve İstimlak birimi tarafından İdarenin mülkiyetindeki alanların ecrimisil dosyasının takip edildiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, İdare taşınmazlarından kiraya verilebilir nitelikte olan alanların ihale edilmek suretiyle kiraya verilmesi, ecrimisil tahakkuk ve tahsilatlarının takibinin mevzuatta belirtildiği şekilde yapılması gerekmektedir.