|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı belediyelerin taşınmazlarını kiralama ihalesi yapmadan ecrimisil yöntemiyle kullandırdığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. ve 34. maddeleri, taşınmazların alım, satım, tahsis ve kiralama işlemlerinin belediye meclisi ve encümeni tarafından yürütülmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu da, kamu idarelerinin taşınmazlarla ilgili işlemlerinin bu kanuna uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, 323 adet taşınmazın ecrimisil yöntemiyle kullanılması, bu uygulamanın standart bir taşınmaz yönetim şekline dönüştüğünü göstermektedir. Kamu İdaresi, bu durumun farkında olarak, ecrimisil uygulamasına son verileceğini ve taşınmazların mevzuata uygun şekilde kiraya verileceğini bildirmiştir. İdare, kiralanabilir alanların ihale yoluyla kiralanması gerektiğini ve ecrimisil uygulamasının bu süreçte yer almaması gerektiğini ifade etmiştir. Bu bağlamda, taşınmaz yönetiminde yasal çerçeveye uyulması önem arz etmektedir. |
BULGU: Ecrimisilin Olağan Bir Taşınmaz Yönetim Şekline Dönüştürülmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin bazı taşınmazlarının kiralama ihalesi yapılmadan ecrimisil alınarak kullandırıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesinde; taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına, üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermenin belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında olduğu; 34’üncü maddesinde, taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamanın ve süresi üç yılı geçmemek üzere taşınmaz kiralanmasına karar vermenin belediye encümeninin görev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği ifade edilmiştir.
2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde ise; devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun’un 9’uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı, kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, aksi halde ecrimisil alınacağı, işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği belirtilmiştir.
Diğer yandan, 5393 sayılı Kanun’un 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı belirtildiğinden Kamu İdaresi taşınmazlarının işgal edilmesi, ecrimisil alınması ve taşınmazın tahliyesi hakkında da bu maddenin uygulanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Mali Hizmetler Müdürlüğünden alınan verilere göre büfe, taksi yazıhanesi, balıkhane, çay ocağı, ATM, aile çay bahçesi, mezbaha, manav, oto yıkama, kafeterya, otopark gibi 323 adet taşınmazın kiralama ihalesi yapılmadan ecrimisil alınarak kullandırılması sonucu ecrimisilin bir taşınmaz yönetim şekline dönüştürüldüğü tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, Kamu İdaresi mülkiyetinde veya tasarrufundaki taşınmazların ecrimisil karşılığı kullandırılmasına son verilerek mevzuata uygun çalışmaların İdare tarafından derhal yapılacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi taşınmazlarından kiraya verilebilir nitelikte olan alanların ihale yapılmak suretiyle kiraya verilerek kira sözleşmesinin yapılması, ecrimisil uygulamasının olağan bir kiralama ve taşınmaz yönetim şekline dönüştürülmemesi gerekmektedir.