|
ÖZET: Ecrimisil uygulamalarıyla ilgili yapılan denetimlerde, taşınmazların kiralama ihalesi yapılmadan kullanıldığı ve tahsilat oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, taşınmazların kiralanması, satılması ve tahsis edilmesi konularında belediye meclisine ve encümenine belirli yetkiler tanımaktadır. Ayrıca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, belediyelerin taşınmaz yönetimiyle ilgili işlemlerinin nasıl yürütüleceğini düzenlemektedir.
Denetim sonuçlarına göre, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından takip edilen 117 ecrimisil dosyası bulunmaktadır. 2023 ve 2024 yıllarına ait toplam ecrimisil tahakkuku 756.617.495,29 TL olarak kaydedilmişken, 2024 yılı içinde yalnızca 76.034.005,87 TL tahsilat yapılmıştır. Bu durum, tahsilat oranının %10 gibi düşük bir seviyede kalmasına neden olmuştur. İdare, bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemleri gerçekleştireceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, taşınmazların kiraya verilmesi ve ecrimisil tahakkuklarının takibi, yasal çerçevede belirlenen usullere uygun olarak gerçekleştirilmelidir. Bu sayede, hem gelirlerin artırılması hem de taşınmaz yönetiminin etkinliği sağlanabilir. |
BULGU: Ecrimisilin Olağan Bir Taşınmaz Yönetim Şekline Dönüştürülmesi ve Ecrimisil Tahsilat Oranının Düşük Seviyede Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin taşınmazlarının kiralama ihalesi yapılmadan ecrimisil alınarak kullandırıldığı ve ecrimisil tahsilat oranının yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesine göre, taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına, üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek belediye meclisinin görev ve yetkileri arasındadır.
Aynı Kanun’un 34’üncü maddesine göre de, taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak ve süresi üç yılı geçmemek üzere taşınmaz kiralanmasına karar vermek belediye encümeninin görev ve yetkileri arasındadır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin bu Kanun’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği ifade edilmiştir.
2886 sayılı Kanun’un “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde ise;
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz. … Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır. İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” hükmü tesis edilmiştir.
Diğer yandan, 5393 sayılı Kanun’un 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Kanun’un 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı belirtildiğinden İdare taşınmazlarının işgal edilmesi, ecrimisil alınması ve taşınmazın tahliyesi hakkında da söz konusu Kanun’un 75’inci maddesi uygulanmalıdır.
Yapılan incelemede, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından İdarenin mülkiyetindeki alanların ecrimisil dosyalarının takip edildiği, bu kapsamda 117 adet ecrimisil takip dosyası bulunduğu görülmüştür.
İdarenin kayıtlarına göre; 2023 yılından devreden 40.022.791,22 TL, 2024 yılı tahakkuku olarak 716.594.704,07 TL olmak üzere toplamda 756.617.495,29 TL ecrimisil tahakkuk kaydının bulunduğu, 2024 yılı içerisinde yapılan tahsilatın ise 76.034.005,87 TL olduğu tespit edilmiş olup, İdarenin ecrimisil tahakkuk tahsilat oranı %10’dur.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin yapılan tespit çerçevesinde işlem tesis edileceği, ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare taşınmazlarından kiraya verilebilir nitelikte olan alanların ihale edilmek suretiyle kiraya verilmesi, ecrimisil tahakkuk ve tahsilatlarının takibinin mevzuatta belirtildiği şekilde yapılması gerekmektedir.