Edinilen Varlıkların İlgili Hesaplarda Takip Edilmeksizin Doğrudan Gider Hesaplarına Kaydedilmesi (Sayıştay)

BULGU: Edinilen Varlıkların İlgili Hesaplarda Takip Edilmeksizin Doğrudan Gider Hesaplarına Kaydedilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Satın almak veya yaptırılmak suretiyle edinilen maddi duran varlıkların ilgili hesaba kaydedilmeksizin doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; varlık, geçmişteki işlem ve olayların bir sonucu olan, gelecekte ekonomik yarar sağlaması beklenen ve kamu idareleri tarafından kontrol edilen değerleri ifade edecek şekilde tanımlanmıştır. Ayrıca Yönetmelik’in 5’inci maddesinde öngörülen tam açıklama ilkesi gereğince mali tabloların varlıklara ilişkin yeterli, açık ve anlaşılır bilgi sunmasını teminen varlığın mevzuatta öngörülen hesaplarda takip edilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin;
• 177’nci maddesi hükmü uyarınca büro makine ve cihazları hariç her türlü makine, tesis ve cihazlar ile bunların eklentileri ve yükleme, boşaltma, aktarma makine ve gereçlerinin 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında,
• 187’nci maddesi gereğince ise yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında,
izlenmesi gerekmektedir.
Ayrıca 253 No.lu hesaba kaydedilen tesis, makine ve cihazlar için Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra no 47) Amortisman ve Tükenme Payları 8’inci maddesi gereğince 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı kullanılarak amortisman payı ayrılması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde; Üniversite bünyesinde geçici kabulü yapılmayan ve inşası devam eden “Beytepe Yerleşkesi Çok Amaçlı Spor Kompleksi Yapılması İşi” kapsamında ödenen 36.143.923,65 TL tutarındaki giderin 258 No.lu hesapta takip edilmek yerine doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Benzer şekilde satın almak suretiyle edinilen 85.000.000,00 TL değerindeki tıbbi cihazın 253 No.lu hesaba kaydedilmeksizin 630 No.lu hesap kullanılarak muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Taşınır kayıtlarına girmeyen bu varlığın amortisman işlemlerinin yapılmaması nedeniyle 257 No.lu hesabın da güvenilir bilgi sunmadığı değerlendirilmiştir.
Kamu İdaresince verilen cevapta, 2024 yılında harcama birimlerinin konu hakkında bilgilendirildiği ve Strateji ve Geliştirme Daire Başkanlığınca gerekli kontrollerin yapıldığı bilgisi verilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa ilişkin 2024 yılında alınan önlemlerin 2023 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, 258; 253 ve 630 No.lu hesapların fazla gösterimine neden olunmuştur.