ÖZET: Ege Serbest Bölge (ESBAŞ) Gümrük Müdürlüğü, tamir amacıyla ülkeye getirilen demirbaşların yeniden serbest bölgeye girişlerini manuel olarak takip etmektedir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 30.09.2020 tarihli 2020/24 sayılı Genelgesi doğrultusunda, serbest bölgelerdeki firmaların demirbaşlarına kayıtlı eşyaların geçici ithali ve yeniden ihracına ilişkin beyanların sözlü olarak yapıldığı tespit edilmiştir. Bu süreçte, 8000 Rejim kodu ile açılan ve ESBAŞ Gümrük Müdürlüğü tarafından tescil edilen beyanlar, eşyanın ülkeye girişi sonrasında otomatik olarak “KAPANMIŞ” statüsüne geçmektedir.

Ancak, bu durum, ülkeye getirilen eşyaların yeniden ihracının doğrulanmasının yalnızca firmaların başvurusu ile mümkün olmasına yol açmaktadır. Kamu idaresi, tamir için ülkeye getirilen eşyaların yeniden ihracının elektronik ortamda takip edilmesine yönelik çalışmaların başladığını belirtmiştir. Mevcut sistemde, yalnızca ESBAŞ’ta yıllık 1200-1300 dosyaya ait demirbaşların manuel takibi yapılmakta olup, bu durum hatalara ve demirbaşların serbest bölgeye geri dönmemesi gibi suistimallere neden olabileceği düşünülmektedir.

BULGU: Ege Serbest Bölge (ESBAŞ) Gümrük Müdürlüğünden Ülkeye Tamir Amacıyla Giren Demirbaşların Belirlenen Süre İçerisinde Tekrardan Serbest Bölgeye Girişlerinin Takibinin Manuel Olarak Yapılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Gümrükler Genel Müdürlüğünün 30.09.2020 tarih ve 2020/24 sayılı Genelgesi’ne istinaden Serbest bölgelerde yerleşik firmaların demirbaşına kayıtlı eşyaların tamir ve bakıma tabi tutulmak üzere ülke içine dahilde işleme rejimi kapsamında geçici ithali ve yeniden ihracına ilişkin beyanın sözlü olarak yapıldığı görülmüştür.
Bu çerçevede; 2020/24 sayılı Genelge kapsamında Ege Serbest Bölgesindeki yerleşik firmalar tarafından demirbaşlarına kayıtlı eşyalar için 8000 Rejim kodu ile açılan ve ESBAŞ Gümrük Müdürlüğünce tescil edilen sözlü beyanlar, eşyanın ülke içine ithali itibariyle otomatik olarak “KAPANMIŞ” Statüye gelmekte olup; ülke içine girişi yapılan eşyaların yeniden ihracının (tekrar Serbest Bölgeye alınıp alınmadıklarının) teyidi ise ancak firmaların başvurusu ile sağlanabilmektedir.
Kamu idaresi cevabında, tamir edilmek üzere ülke içine girişi yapılan eşyanın yeniden ihraç takibinin elektronik ortamda yapılmasına yönelik çalışmaların başlatıldığını belirtmiştir.
Buna göre, demirbaşların tekrardan serbest bölgeye girişleri tamamen manuel olarak takip edilmektedir. Sadece ESBAŞ’ta yıllık 1200-1300 dosyaya ait demirbaşların takibinin manuel olarak yapılması hataya veya çıkan demirbaşların serbest bölgeye geri dönmemesine yönelik suistimale yol açabileceği değerlendirilmektedir.