BULGU: Ekonomik Değer Taşıyan Bilgisayar Yazılım Alımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İl Özel İdaresince satın alınan bilgisayar yazılımları ve güncellemelerin 260 Haklar Hesabında izlenmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabı ile ilgili “Hesabın niteliği” başlıklı 210’uncu maddesinde, 260 Haklar Hesabının bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiş, “Hesabın işleyişi” başlıklı 211’inci maddesinde de, haklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları gösterilmiştir.
Adı geçen Yönetmelik’in 214’üncü maddesine göre, hakların maliyet bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılması gerekmektedir.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinde, Maddi olmayan duran varlıklar ve Özel tükenmeye tabi varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca; herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve İdarenin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği yazılım ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilere ilişkin harcamaların 260 Haklar hesabında takip edilmesi ve Haklar hesabında takip edilen maddi olmayan duran varlıkların tamamı için hesaplara alındığı yıl sonunda amortisman ayrılması gerekmektedir.
Yapılan inceleme sonucunda, toplam 26.602,82 TL maliyet değerindeki bilgisayar yazılımı alımlarının 260 Haklar hesabına kaydedilmeyerek 630 Giderler Hesabı aracılığı ile giderleştirildiği ve söz konusu yazılımlar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; ekonomik değer taşıyan bilgisayar yazılım alımlarınm haklar hesabında izlenmesi sağlanacağı bildirilmiştir. Ancak yapılacak işlemler 2021 yılı tablolarını etkilemediği için bulguda belirtilen hesaplar itibariyle hataya neden olduğuna ilişkin değerlendirmemiz devam etmektedir.
Satın alınan yazılımların doğrudan giderleştirilmesi sonucunda, yılsonu bilançosunda 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında 26.602,82 TL eksik, Faaliyet Sonuçları Tablosunda 630 Giderler Hesabında bu tutar kadar fazla gösterilmek suretiyle hataya neden olunmuştur.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi tarafından satın alınan bilgisayar yazılımları ve güncellemeleri, 260 Haklar Hesabı yerine doğrudan giderleştirilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu tür harcamaların 260 Haklar Hesabı’nda izlenmesi ve amortisman ayrılması gerekmektedir. İnceleme sonucunda, 26.602,82 TL değerindeki yazılımların hatalı bir şekilde giderleştirilmesi, bilanço ve faaliyet sonuçlarında eksiklik ve fazlalıklara yol açmıştır. Kamu İdaresi, gelecekte bu harcamaların haklar hesabında izleneceğini belirtmiştir.