|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde ekonomik ömrünü tamamlamış taşınırların hurdaya ayrılma işlemlerinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. İncelemeler, bu varlıkların hurda niteliğinde olmasına rağmen, ilgili yönetmelik hükümlerinin uygulanmadığını göstermektedir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 4. maddesi, ekonomik ömrünü doldurmuş veya teknik nedenlerle kullanılamaz hale gelmiş taşınırların hurda olarak tanımlandığını belirtmektedir. Ayrıca, 13. madde, bu tür varlıkların kayıtlardan çıkarılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yönetmelik çerçevesinde hurdaya ayırma işleminin nasıl yürütüleceği 28. maddede açıklanmış olup, hurdaya ayrılan taşınırların Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi’ne devredilmesi gerektiği de 7330 sayılı kanunla düzenlenmiştir. Ancak, 2024 yılı dahil olmak üzere, hurdaya ayrılması gereken taşınırların bu işlemlerinin yapılmadığı ve kurumun hurda deposunda kullanılmaz durumda çok sayıda taşınırın bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve mali tabloların güvenilirliği açısından, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların hurdaya ayrılması ve gerekli muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, taşınırların ilgili hesaplardan düşülmesi ve ekonomik değer elde edilmesi için gereklidir. |
BULGU: Ekonomik Ömrünü Tamamlamış Taşınırların Hurdaya Ayrılma İşleminin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarede çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklarının hurdaya ayrılma işleminin yapılmadığı ve hurda niteliğindeki varlıklara ilişkin yönetmelik hükümlerinin uygulanmadığı anlaşılmıştır.
10.10.2024 tarih 32688 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; ekonomik ömrünü tamamlamış olan veya tamamlamadığı halde teknik ve fiziki nedenlerle alınış amaçları doğrultusunda kullanılması imkânı kalmayan ya da tamiri mümkün veya ekonomik olmayan arızalar nedeniyle kullanılmasında yarar görülmeyerek hizmet dışı bırakılan taşınırların hurda olarak ifade edileceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde; taşınırların çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde kayıtlardan çıkış işlemine tabi tutulacağı ifade edilmiştir.
Bahsedilen Yönetmelik’in “Hurdaya ayırma nedeniyle çıkış” başlıklı 28’inci maddesinde hurdaya ayırma işleminin nasıl yürütüleceği açıklanmıştır. Hurdaya ayrılan bu taşınırların ise 03.07.2021 tarih 31530 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7330 sayılı Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un “Görev ve yetki” başlıklı 4’üncü maddesi çerçevesinde Makine Kimya Endüstrisi Anonim Şirketine satış suretiyle devredilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede; hurdaya ayrılması gereken taşınırlara ilişkin hurdaya ayırma işlemlerinin denetim yılımız olan 2024 yılı da dahil olmak üzere hesap dönemleri itibarı ile yapılmamış olduğu, dolayısıyla Kurumun hurda deposunda motosiklet gibi ulaşım araçları da dahil olmak üzere çok sayıda kullanılmaz halde taşınırın mevcut olduğu ve bu varlıkların satışının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; İdarenin kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklarına ilişkin olarak, gerek kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması bağlamında gerekse de mali tabloların gerçeğe uygun ve güvenilir veri içermesi kapsamında, yukarıda değinilen mevzuat hükümleri doğrultusunda gerekli nitelikleri haiz taşınırların hurdaya ayrılması, hurdaya ayrılma işlemi ile birlikte duran varlığın ilgili duran varlık hesabından düşülerek 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına alınması, hurdaya ayrılan duran varlık için ayrılmış amortisman tutarının 257 Birikmiş Amortisman Hesabından 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına aktarılması ve bu hesapta izlenen duran varlıkların Makine Kimya Endüstrisi Anonim Şirketine satılarak ekonomik değer elde edilmesi gerekmektedir.