|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin taşınır kayıtlarında yer alan 9.127.505,54 TL değerindeki hurda varlığın fiziksel olarak mevcut olmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen maddelere göre, ekonomik ömrünü tamamlayan ve kullanılma imkanı kalmayan maddi duran varlıkların kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. Ancak, inceleme sonucunda İdare’nin 2020, 2021 ve 2022 yıllarında hurdaya ayırma işlemi gerçekleştirmediği ve bu varlıkların 2019 yıl sonu itibarıyla kayıtlara geçtiği tespit edilmiştir.
İdare, hurda varlıkların bir kısmının ekonomik ömrünü doldurduğunu ve diğerlerinin tamirinin mümkün olmadığını belirterek, bu malzemelerin hizmet dışı bırakıldığını ifade etmiştir. Ancak, muhasebe kayıtlarında yer alan bu taşınırların İdare bünyesinde bulunmadığı gözlemlenmiştir. Dolayısıyla, bu malzemelerin durumu hakkında daha fazla araştırma yapılması ve gerekli işlemlerin gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. Sonuç olarak, İdare’nin 2022 yılı bilançosunda 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda 9.127.505,54 TL tutarında bir fazla kaydın bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durum, mali şeffaflık açısından dikkate alınması gereken bir husustur. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlıklar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare taşınır kayıtlarında yer alan 9.127.505,54 TL’lik hurda varlığın fiziki olarak İdare bünyesinde bulunmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 253-Tesis, Makine ve Cihazlar, Taşıtlar ve 255-Demirbaşlar Hesaplarının işleyişine ilişkin 195,197 ve 199’uncu maddelerinde eskime veya ekonomik ömrünü tamamlama gibi nedenlerle maddi duran varlık olma vasfı ortadan kalkan ve kullanılma imkanı kalmayan varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına; bu varlıklara ilişkin ayrılmış olan amortisman tutarlarının ise 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na aktarılması gerektiği belirtilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklara ilişkin 224, 225 ve 228’inci maddelerine göre ise herhangi bir sebeple kullanılma olanağını kaybeden ve hurdaya ayrılmış olan bu varlıklar elden çıkarılıncaya kadar 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda, bu varlıklara ait amortisman tutarlarının ise 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir.
Bunun yanında 47 sıra numaralı Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin yedinci fıkrasında ise çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede; İdare tarafından 2020, 2021 ve 2022 yıllarında hurdaya ayırma işlemi yapılmadığı, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında yer alan 9.127.505,54 TL’lik bakiyenin ise 2019 yıl sonu itibariyle oluştuğu, ancak muhasebe kayıtlarında yer alan bu hurda malzemelerin İdare bünyesinde fiziki olarak bulunmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; taşınır kayıtlarında yer alan hurda varlıkların bazılarının ekonomik ömrünü tamamlaması, bir kısmının ise tamiri mümkün veya ekonomik olmayan arızalar nedeniyle kullanılmasında yarar görülmemesi nedenleri ile hizmet dışı bırakıldığı, bu nedenle söz konusu hurda malzemelerin kayıttan düşme işlemlerinin tesis edilerek çıkış işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.
İdare tarafından her ne kadar bu taşınırların hizmet dışı bırakıldığı ifade edilse de muhasebe kayıtlarında yer alan bu dayanıklı taşınırlar İdare bünyesinde bulunmamaktadır. Bu nedenle, söz konusu malzemelerin akıbetinin araştırılması ve tespit edilen sonuçlara göre gerekli işlemlerin tesis edilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak; İdarenin 2022 yılı bilançosunda 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı 9.127.505,54 TL fazla tutarla yer almıştır.