|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe kayıtlarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı için amortisman ayrılmadığını ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 225’inci maddesi, bu hesabın işleyişini düzenleyerek, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların kaydedilmesi gereken işlemleri belirlemektedir. Yönetmelik, elden çıkarılacak varlıklar için ayrılmış amortisman tutarlarının doğru bir şekilde kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nın borç bakiyesi 2.437.800,43 TL, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın alacak bakiyesi ise 2.371.847,58 TL olarak tespit edilmiştir. Bu iki hesap arasında 65.952,85 TL’lik bir fark bulunmakta olup, bu tutarın 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na kaydedilmediği anlaşılmıştır. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli düzeltmeleri yaparak, 30/04/2024 tarihli muhasebe işlem fişi ile durumu düzeltmiştir. Sonuç olarak, maddi duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda izlenmesine karar verilen kısmının amortismana tabi tutulması gereklidir. Bu durum, yıl sonu tablolarında her iki hesabın bakiyelerinin eşit olmasını sağlamak açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına İlişkin Amortisman Kayıtarının Hatalı Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin muhasebe kayıtlarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının tamamı için amortisman ayrılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 225’inci maddesinde, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının işleyişi düzenlenmiştir. Buna göre, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının işleyişinin düzenlendiği 229’uncu maddesine göre, elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer çeşitli duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarının bu hesaba alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği; elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer duran varlıklardan her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılanların ayrılmış olan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Amortisman ve Tükenme Paylarını düzenleyen 47 sıra No’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulacağı belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulması gerekmekte olup yıl sonu tablolarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının borç bakiyesi ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesinin birbirine eşit olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının borç bakiyesinin 2.437.800,43 TL, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının alacak bakiyesinin ise 2.371.847,58 TL olduğu ve aradaki fark tutarı olan 65.952,85 TL’nin 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Söz konusu tespit; İdare tarafından 30/04/2024 tarih ve 4991 sayılı muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir.
Maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulması gerekmektedir.