ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda önemli bir eksiklik tespit etmiştir. Önceki dönemlerde, bu hesapta kayıtlı olan bazı taşınırların satıldığı ancak bu satışlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 225. maddesi, elden çıkarılan varlıkların satış bedelinin ilgili hesaplara kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde, satışların kaydedilmesine yönelik bir sistemin bulunmadığı ve bu nedenle taşınırların 294 hesabından çıkışlarının gerçekleştirilmediği görülmüştür.

2022 mali tablolarında, 294-Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlık ve Stoklar Hesabı’nın bakiyesi 2.442.210,91 TL olarak kaydedilmiştir. Ancak, yukarıda belirtilen eksiklikler nedeniyle bu hesabın güvenilir bilgi sağlamadığı değerlendirilmiştir. İdare, taşınırların takibine yönelik sistemsel ve fiziksel düzenlemeler yapacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, taşınırların satış durumuna ilişkin çalışmaların yapılması ve muhasebe kayıtlarının güncellenmesi, hesapların gerçek durumu yansıtması açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında Kayıtlı Varlıkların Satış İşleminden Sonra Muhasebe Çıkışlarının Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

2022 yılından önceki dönemlerde, 294-Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlık ve Stoklar Hesabında kayıtlı taşınırlardan bir kısmının satılmış olmasına rağmen, ilgili taşınırlara ilişkin olarak 294- Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlık ve Stoklar Hesabı ve 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına gerekli kayıtların yapılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının işleyişini düzenleyen 225’inci maddesinde; bu hesapta kayıtlı varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların satış bedelinin 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, ayrılmış olan amortisman tutarlarının 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, taşınırların kayıtlı değerlerinin ise 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına alacak kaydedeceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmünden; 294-Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlık ve Stoklar Hesabında kayıtlı varlıkların, satılmaları durumunda kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak kaydedilmek suretiyle muhasebe kayıtlarından çıkartılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, 294-Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlık ve Stoklar Hesabında izlenen taşınırlardan bir kısmının önceki yıllarda Makine Kimya Endüstrisi Kurumuna satışının yapıldığı, ancak satışı yapılan varlıklardan hangilerinin satışının yapıldığına dair çalışmaların yapılmaması ve bir kayıt takip sistemi bulunmaması nedeniyle, ilgili taşınırların 294-Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlık ve Stoklar Hesabından çıkış kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir.
2022 yılı mali tablolarında 294-Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlık ve Stoklar Hesabı bakiyesinin 2.442.210,91 TL olduğu görülmekle birlikte, anılan sebeplerle bu hesabın güvenilir bilgi içermediği değerlendirilmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, taşınırların takibine ilişkin sistemsel ve fiziksel düzenlemelerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, 294-Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlık ve Stoklar Hesabında izlenen taşınırların gerçek durumu yansıtması bakımından, taşınırlardan hangilerinin satışının yapıldığına dair çalışmaların yapılması ve buna göre muhasebe kayıtlarının güncellenmesi gerekmektedir.