|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda kayıtlı bazı varlıkların satışı gerçekleştirilmiş, ancak bu satışların ardından gerekli muhasebe kayıtları yapılmamıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 224. maddesi, bu hesabın kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Yönetmeliğin 225. maddesi ise, satılan varlıkların muhasebe kayıtlarının nasıl yapılması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Yapılan incelemelerde, önceki yıllarda Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ’ye satılan taşınırların, 294 ve 299 numaralı hesaplardan çıkış kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durumun temel nedeni, İdarenin hurdaya ayrılan taşınırların satışına dair bir takip sistemi oluşturmamış olmasıdır. Sonuç olarak, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda yer alan 1.725.169,58 TL tutarının gerçeği yansıtmadığı anlaşılmaktadır. İdarenin, hurda satış işlemlerinin mevzuata uygun şekilde muhasebe kayıtlarına alınması ve mali tablolara doğru bir şekilde yansıtılması gerekmektedir. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında Kayıtlı Varlıkların Satış İşleminden Sonra Muhasebe Çıkışlarının Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
2022 yılından önceki dönemlerde, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında kayıtlı taşınırlardan bir kısmı satılmış, ancak, söz konusu satıştan sonra 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına gerekli kayıtların yapılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 224’üncü maddesinde; 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik’in, Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının işleyişinin düzenlendiği 225’inci maddesinde ise:
Satılan varlıkların satış bedeli ile net değerleri arasında oluşan olumlu farkın bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; satılan varlıkların satış bedeli ile net değerleri arasında oluşan olumsuz farkın bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç; bu hesapta kayıtlı varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların satış bedelinin 100-Kasa Hesabına, 102- Banka Hesabına veya ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarının 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, kayıtlı değerinin bu hesaba alacak; ayrıca, satış değerinin 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında kayıtlı varlıkların satılması durumunda ilgili muhasebe kayıtlarının da yapılması gerekmektedir. Belirtilen muhasebe kayıtlarının yapılması ile İdarenin mali tablolarının da doğru bilgi içermesi sağlanmış olacaktır.
Yapılan incelemede, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen taşınırların bir kısmının önceki yıllarda Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ’ye satışı yapıldığı halde, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299- Birikmiş Amortismanlar Hesabından çıkış kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Bunun nedeni ise, İdarece; hurdaya ayrılan taşınırların hangilerinin satışının yapıldığına dair herhangi bir çalışmanın yapılmaması ve bir kayıt takip sistemi bulunmamasıdır. Dolayısıyla her ne kadar 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı 2022 yılı kesin mizanında 1.725.169,58 TL olarak yer alsa da bahsedilen nedenlerle bu tutarın gerçekçi olmadığı anlaşılmaktadır.
İdare tarafından hurda satış işleminin mevzuatında belirtilen şekilde muhasebe kayıtlarına alınıp mali tablolara yansıtılması gerekmektedir.