| ÖZET: İdare tarafından satışı yapılan hurdalara ait tutarların, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabından düşme işlemlerinin sağlıklı olarak muhasebeleştirilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 215’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (b-1) bendinde düzenlendiği üzere, satışı yapılan stok ve varlıklardan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark Gelirler Hesabına alacak kaydedilmelidir. Ancak, uygulamada satılmak üzere devredilen taşınırlar depolanmakta ve niteliğine göre elektronik, maden aksamlı gibi sınıflandırılarak topluca satışı yapılmaktadır. Bu durum导致 2021 yılı Bilançosu 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı itibariyle hatalı bilgi sunmaktadır. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Gerçeği Yansıtmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
İdare tarafından satışı yapılan hurdalara ait tutarların, 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabından düşme işlemlerinin sağlıklı olarak muhasebeleştirilmediği, satış yaptığı halde muhasebe kaydının yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un 50’nci maddesi hükmü uyarınca, tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi zorunluluk arz ettiğinden taşınırın hurdaya ayrılması ve satışının muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının işleyişini düzenleyen 215’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (b-1) bendinde;
“Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100- Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir.
Yukarıdaki hükümlere göre satışı yapılan 294 no.lu Hesapta kayıtlı taşınırların satışı halinde kayıtlı değeri ile bu hesaptan düşülmesi gerekmektedir. Uygulamada, satılmak üzere devredilen taşınırlar depolanmakta ve niteliğine göre elektronik, maden aksamlı gibi sınıflandırılarak topluca satışı yapılmaktadır.
Madeni hurda malzemeler için öncelikle 212 Sıra Numaralı Milli Emlak Genel Tebliği’nde yer alan; “madeni hurda malzemelerin öncelikle Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumuna satılmak üzere, bu Kuruma bildirilmesi, anılan hurda malzemelerin Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumunca, satışa ilişkin olarak yapılan bildirimden itibaren 5 (beş) ay içerisinde teslim alınmaması halinde, defterdarlık veya mal müdürlüklerince, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uyarınca yerinde satışının yapılması uygun görülmüştür” şeklindeki düzenlemeye göre işlem yapılmakta, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu tarafından alınmayan malzemeler 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre satılmaktadır.
Söz konusu işlemlere ilişkin yapılan incelemede, taşınırların satış sonrası hesaptan çıkış kayıtlarının sağlıklı olarak tutulamadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, hurda satışlarında hesaptan düşme işlemlerinin sağlıklı olarak muhasebeleştirilmemesi nedeniyle 2021 yılı Bilançosu 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı itibariyle hatalı bilgi sunmaktadır.