|
ÖZET: Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Denetim sonuçlarına göre, şirket bünyesindeki kullanılma veya satış özelliğini yitirmiş duran varlıklar, Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında yeterince takip edilmemiştir. Türk Ticaret Kanunu’nun 64. maddesi, her tacirin ticari defterlerini işletmenin finansal durumu hakkında bilgi verecek şekilde tutma zorunluluğunu belirtmektedir. Ancak, bu yükümlülüklerin uygulanmasında diğer vergi kanunlarıyla çelişmemesi gerektiği de vurgulanmıştır.
Yapılan incelemelerde, şirketin duran varlıklarının uygun hesaplarda izlenmediği tespit edilmiştir. 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı, kullanılma ve satış olanağını kaybetmiş varlıkların kaydedilmesi için gereklidir. Şirket, bu hatanın muhasebe programından kaynaklandığını ve gerekli düzeltmelerin program güncellemeleri sırasında yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, kullanılma veya satış özelliğini kaybetmiş duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesi ve yıl sonu itibarıyla 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına amortisman kayıtlarının yapılması önem arz etmektedir. Bu süreç, şirketin mali durumunun daha şeffaf bir şekilde izlenmesini sağlayacaktır. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket bünyesinde kullanılma veya satış özelliğini kaybetmiş bulunan duran varlıkların Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında takip edilmediği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Defter tutma yükümlülüğü” başlıklı 64’üncü maddesinde, her tacirin, ticari defterlerini işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutmak ve bu amaçla defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu; böylece işletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesinin bu defterlerden izlenebileceği belirtilmiştir. Ancak, Kanun’un defter tutma, envanter, mali tabloların düzenlenmesi, saklama ve ibraz hükümlerinin VUK ile diğer vergi kanunlarının aynı hususları düzenleyen hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği de hüküm altına alınmıştır.
1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre;
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı, çeşitli nedenlerle işletmede kullanılma ve satış olanaklarını yitiren stoklar ve duran varlıkların, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ise hesap grubundaki amortismana tabi varlıklar için ayrılan amortismanların izlendiği hesaptır.
Yapılan incelemede; Şirkete ait duran varlıklardan kullanılma veya satış özelliğini kaybetmiş olanların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle, bulgu konusu hatanın Şirket tarafından kullanılmakta olan muhasebe programından kaynaklandığı, programın güncellenmesi sırasında gerekli düzeltmelerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kullanılma veya satış özelliğini kaybetmiş olan duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesi ve yıl sonu itibarıyla 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına amortisman kayıtlarının yapılması gerekmektedir.