ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesinin elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabını kullanmadığını ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, çeşitli nedenlerle kayıtlardan çıkarılan maddi duran varlıkların 294 numaralı hesapta izlenmediği, bu varlıklar için ayrılan amortismanların ise 299 numaralı hesapta yer almadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 197. maddesi, bu hesabın kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi amacıyla oluşturulduğunu belirtmektedir.

Aynı yönetmeliğin 201. maddesi ise 299 numaralı hesabın, diğer duran varlıklar grubundaki amortismana tabi varlıkların ayrılan amortisman tutarlarını takip etmek için kullanılması gerektiğini vurgular. Ancak, belediyenin ambarlarında hurda niteliğinde taşınırların bulunmasına rağmen bu muhasebe hesaplarının kullanılmadığı gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, bu duruma ilişkin olarak gerekli muhasebe işlemlerinin yapılacağı ve 294 ile 299 numaralı hesapların kullanımıyla ilgili düzeltmelerin gerçekleştirileceğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, kayıtlardan çıkarılan maddi duran varlıkların 294 numaralı hesapta, bu varlıklar için ayrılan amortismanların ise 299 numaralı hesapta izlenmesi gerektiği açıktır.

BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Çeşitli şekillerde kayıtlardan çıkarılmış ve çıkarılacak olan maddi duran varlıkların 294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında, bu maddi duran varlıklar için ayrılmış olan amortismanların ise 299 Birikmiş amortismanlar hesabında izlenmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 197’nci maddesinde 294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabının kullanım amacını çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi olduğu belirtilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 201’inci maddesinde ise 299 Birikmiş amortismanlar hesabının kullanım amacı diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarının izlemesi şeklinde açıklanmıştır.

Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitirdiği için taşınır kayıtlarından çıkarılan maddi duran varlıkların 294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında, bu taşınırlar için daha önce ayrılmış amortisman tutarlarının ise 299 Birikmiş amortismanlar hesabında izlenmesi gerekmektedir.

Ancak yapılan incelemede, Belediyenin ambarlarında hurda niteliğinde dayanıklı taşınırlar olmasına rağmen söz konusu muhasebe hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve 294 ve 299 hesaplarının kullanımına ilişkin olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda gerekli muhasebe işlem fişleri hazırlanarak düzeltme işlemlerinin

gerçekleştirileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, kayıtlardan çıkarılmış ve çıkarılacak olan maddi duran varlıkların 294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında, bu maddi duran varlıklar için ayrılmış olan amortismanların ise 299 Birikmiş amortismanlar hesabında izlenmesi gerekmektedir.