|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye kurumlarının elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabıyla ilgili muhasebe işlemlerinde hatalar bulunduğunu ortaya koymuştur. Ekonomik değeri kalmayan varlıkların kayıttan düşme işlemleri, yanlış uygulamalar nedeniyle gerçeği yansıtmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür varlıkların izlenmesi ve muhasebeleştirilmesi için belirli kurallar getirmektedir. Ancak, 2014 yılından itibaren yanlış seçeneklerin tercih edilmesi, giderleştirilmesi gereken varlıkların hatalı bir şekilde kaydedilmesine yol açmıştır.
Kurumun 2021 yılı sonu bilançosunda, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında 1.998.516,88 TL borç ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabında aynı tutarda alacak bulunmaktadır. Ancak bu kayıtlar, hatalı muhasebe işlemlerinin bir sonucu olup, gerçekte bu kadar hurda varlığın mevcut olmadığı belirtilmiştir. İdari Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, hurda malzemelerin dağınık yerleşkelerde toplanması ve ilgili belgelerin zamanında ulaştırılamaması nedeniyle muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilemediği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, hurdaya ayrılan varlıkların muhasebeleştirilmesinde yaşanan sorunlar, kurumun mali tablolarında doğru bilgilerin yer almasını engellemektedir. Bu nedenle, hurda varlıklarla ilgili işlemlerin, Taşınır Mal Yönetmeliği ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde titizlikle gerçekleştirilmesi ve mali tablolara doğru bir şekilde yansıtılması gerekmektedir. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabıyla İlgili Muhasebe İşlemlerinin Hatalı Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kurum tarafından tüketilen ve ekonomik değeri kalmayan varlıkların kayıttan düşme işlemlerinin hatalı gerçekleştirilmesi nedeniyle Kurumun mali tablosundaki 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı gerçeği yansıtmamaktadır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 214’üncü maddesinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabıyla ilgili olarak; “Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır” hükmüne, 218’inci maddesinde ise 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabıyla ilgili olarak; “Birikmiş amortismanlar hesabı, diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılır” düzenlemesine yer verilmiştir.
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilerek muhasebeleştirme işleminin yapılması gerekmektedir.
2014 yılından itibaren ekonomik değeri kalmayan demirbaşların giderleştirilmesinde taşınır işlem fişlerinde yanlış seçeneğin tercih edilmesi nedeniyle giderleştirilmesi gereken varlıklar 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç kaydedilmiştir. Bu varlıklara ilişkin amortismanlar ise 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmiştir. Ayrıca İdari Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından satışı yapılan bazı hurdaların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar Ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299- Birikmiş Amortismanlar Hesabından çıkışı yapılmamıştır. Kurumun 2021 yılsonu bilançosunda; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında 1.998.516,88 TL borç bakiyesi ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabında 1.998.516,88 TL alacak bakiyesi bulunmaktadır. Ancak bu kayıtlar yukarda bahsedilen muhasebe işlemlerinin hatalı yapılması veya yapılmamasından kaynaklanmakta olup gerçekte bu kadar hurda varlığı bulunmamaktadır.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; üniversitenin yerleşkelerinin çok sayıda ve dağınık olduğundan, harcama birimleri tarafından hurda alanına farklı zamanlarda düşümü yapılan ve hurdaya ayrılan mal/malzemelerin hurda alanında toplanmış olması sebebi ile hurdaya ayrılan mal/malzemelere ilişkin Taşınır îşlem Fişlerinin Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına ulaştırılamaması nedeniyle söz konusu düşüm ve satış işlemlerine ait muhasebe işlemlerinin yapılamadığı, bulgu neticesinde muhasebe işlemlerinin yapıldığı belirtilerek bundan sonraki süreçte işlemlerin titizlikle yürütüleceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak hurdaya ayrılan varlıklara ilişkin hurdaya ayırma ve satış işlemlerinin sağlıklı bir şekilde muhasebeleştirilmemesi nedeniyle kurumun 2021 yılı dönemsonu bilançosunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı doğru bilgi içermemektedir. Hurda varlıklara ilişkin işlemlerinin Taşınınr Mal Yönetmeliği ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi ve işlemlerin mali tablolara doğru bir şekilde yansıtılması gerekmektedir.