|
ÖZET: Elden çıkarılacak stokların amortisman kayıtlarının hatalı yapılması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında belirgin bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. İl belediyesi muhasebe kayıtlarında 294 numaralı “Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar” hesabının borç bakiyesi ile 299 numaralı “Birikmiş amortismanlar” hesabının alacak bakiyesi arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesapların işleyişine dair net düzenlemeler sunmakta ve elden çıkarılacak varlıkların amortisman işlemlerinin doğru bir şekilde kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 294 numaralı hesabın borç bakiyesi 569.588,00 TL, 299 numaralı hesabın alacak bakiyesi ise 323.902,93 TL olarak belirlenmiş, aradaki 245.685,07 TL’lik farkın 299 numaralı hesaba kaydedilmediği anlaşılmıştır. Bu durum, hesapların birbirine eşit olması gerektiği mevzuat hükümleriyle çelişmektedir. Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli düzeltici işlemlerin başlatılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, ilgili mevzuat gereği, elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar ile birikmiş amortismanlar hesaplarının bakiyelerinin eşitlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, mali raporlamanın doğruluğu ve kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından kritik bir unsurdur. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Stokların Amortisman Kayıtlarının Doğru Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Muhasebe kayıtlarında 294- Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabının borç bakiyesi ile 299- Birikmiş amortismanlar hesabının alacak bakiyesinin eşit olmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 225’inci maddesinde, 294- Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabının işleyişi düzenlenmiştir. Buna göre, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 299- Birikmiş amortismanlar hesabına alacak, 257- Birikmiş amortismanlar hesabına borç kaydedilecektir.
Aynı Yönetmelik’in 299- Birikmiş amortismanlar hesabının işleyişinin düzenlendiği 229’uncu maddesine göre, elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer çeşitli duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarının bu hesaba alacak, 257- Birikmiş amortismanlar hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç; elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer duran varlıklardan her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılanların ayrılmış olan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Amortisman ve Tükenme Paylarını düzenleyen 47 Sıra No’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294- Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamı amortismana tabi tutulacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, maddi duran varlıklardan 294- Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulması gerekmekte olup yılsonu tablolarında 294- Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı ile tutarı 299- Birikmiş amortismanlar hesabının birbirine eşit olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 294 -Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabının borç bakiyesinin 569.588,00 TL, 299-Birikmiş amortismanlar hesabının alacak bakiyesinin 323.902,93, TL olduğu ve aradaki fark tutarı olan 245.685,07 TL’nin 299- Birikmiş amortismanlar hesabına kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılmaya başlanacağı ifade edilmiştir
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuat hükmü gereğince, söz konusu hesapların bakiyelerinin eşit olması gerekmektedir.