|
ÖZET: Elden çıkarılan hurda niteliğindeki menkullerin muhasebe kayıtlarında izlenmeye devam edilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. İdarenin hurdaya ayırdığı dayanıklı varlıkların, elden çıkarılmasına rağmen 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’nda kaydedilmeye devam ettiği ve bu varlıkların muhasebe kayıtlarından çıkışlarının yapılmadığı belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kullanılma imkânını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için bu hesabın kullanılacağını belirtmektedir.
Denetim sonucunda, hurdaya ayrılan varlıkların 294 no.lu hesapta izlendiği ve bunların amortisman takibinin 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda yapıldığı, ancak elden çıkarılan hurdaların bu hesaplardan düşülmediği tespit edilmiştir. Bu durum, bilançoda söz konusu hesapların elden çıkarılmış hurda menkul varlık tutarını fazla göstermesine yol açmaktadır. İdare, 29.04.2025 tarihli düzeltme kaydı ile bu durumu gidermeyi planladığını ifade etmiştir; ancak bu düzeltme, 2024 yılı mali tablolarını etkilemeyecektir. Sonuç olarak, hurda vasfındaki varlıkların elden çıkarılması durumunda, muhasebe kayıtlarının güncellenmesi ve mali tablolara doğru verilerin aktarılması büyük önem taşımaktadır. Bu süreçlerin eksiksiz yürütülmesi, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Elden Çıkarılmış Olan Hurda Vasfındaki Menkullerin Muhasebe Kayıtlarında İzlenmeye Devam Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdarenin hurdaya ayırdığı dayanıklı menkullerin, elden çıkarılmasına rağmen, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmeye devam edildiği ve muhasebe kayıtlarından çıkışlarının yapılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının mahiyetinin izah edildiği 224’üncü maddesinde; çeşitli sebeplerle kullanılma imkanlarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in aynı hesabın işleyişine dair 225’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde; bu hesapta kayıtlı varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların satış bedelinin 100 Kasa Hesabı, 102 Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarının 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, kayıtlı değerinin bu hesaba alacak kaydedileceği, (3) numaralı alt bendinde ise; bu hesapta kayıtlı varlıklardan diğer idare veya kuruluşlara bedelsiz olarak devredilenlerin kayıtlı değerinin bu hesaba alacak; birikmiş amortisman tutarlarının 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, varsa kalanının 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri gereğince, hurdaya ayrılarak 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen varlıkların elden çıkarılmasıyla birlikte kayıtlı değerinin bu hesaptan, birikmiş amortismanlarının ise 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabından çıkışının yapılması icap etmektedir.
Yapılan incelemede; İdare harcama birimlerince hurdaya ayrılan ve kullanım imkanını yitiren varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile izlendiği ve bunların tamamı için 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabında amortisman takibi yapıldığı, ancak satış veya farklı surette elden çıkarılan hurdaların; 294 no.lu hesap ve 299 no.lu hesaptan düşülmediği ve bunların miktarının/değerinin tam olarak belli olmadığı tespit edilmiştir. Bu sebeple, bilançoda 294 no.lu hesap ve 299 no.lu hesap elden çıkarılmış hurda menkul varlık tutarında fazla olarak yer almaktadır.
İdare tarafından verilen cevapta, 29.04.2025 tarihli ve 1890 no.lu yevmiye maddesi ile düzeltme kaydı yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak bu düzeltme işlemi, 2025 yılı mali tablolarına yansıyacak olup 2024 yılı mali tablolarını etkilememektedir.
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında takip edilen hurda vasfındaki varlıkların herhangi bir suretle elden çıkarılması halinde, bu işleme dair muhasebe kayıtlarının yapılması ve mali tablolara doğru veri aktarılması gerekmektedir.