ÖZET: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından belirlenen limit üzerinde elektrik tüketimi olan Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlüklerinin, serbest tüketicilik statüsünde oldukları için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ihale usullerine göre elektrik alımlarını gerçekleştirmeleri gerektiği tespit edilmiştir. Yapılan denetimler sonucunda, Genel Müdürlük ve 18 Bölge Müdürlüğünün 2021 yılı elektrik tüketimlerinin EPDK tarafından belirlenen serbest tüketicilik limitinin üzerinde olduğu görülmüş; ancak ihale yapılmaksızın elektrik alımları gerçekleştirilmiştir. 3’üncü (Konya) ve 10’uncu (Trabzon) Bölge Müdürlüklerinde ihale yapılmış, ancak diğerleri tarafından ihaleye katılım bulunmamıştır. Sonuç olarak, EPDK tarafından belirlenen limit üzerinde elektrik tüketimi olan idarelerin, serbest tüketicilik statüsünde oldukları için ihale usullerine göre elektrik alımlarını gerçekleştirmeleri gerekmektedir.

BULGU: Elektrik Alımlarında Serbest Tüketici Sıfatıyla İhale Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Genel Müdürlük ve bazı bölge müdürlüklerinde, serbest tüketici olma hakkına sahip olunmasına rağmen elektrik ihtiyaçlarının, elektrik dağıtım şirketlerinden ihale yapılmaksızın karşılandığı tespit edilmiştir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde; Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimi bulunduğu veya iletim sistemine doğrudan bağlı olduğu veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişilerin “serbest tüketici” oldukları belirtilmiştir.
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Serbest tüketici kapsamı ve elektrik tedariki” başlıklı 6’ncı maddesinde; bir önceki takvim yılında veya içinde bulunulan yılda, serbest tüketici limitini aşan miktarda elektrik tüketilen kullanım yerinin kullanım hakkına sahip ya da kullanım hakkını edinen tüketicilerin serbest tüketici olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.
17.06.2011 tarihli ve 2011/DK.D-105 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı’nda ise; serbest tüketici olan idarelerin elektrik ihtiyaçlarını, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde mal alım ihalesi olarak temin etmeleri gerektiği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile serbest tüketiciliğin kapsamı belirlenmiş olup söz konusu hükümler atıf yapılan Kamu İhale Kurulu Kararı hükmüyle birlikte değerlendirildiğinde; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından 2021 yılı için 1.200 kilovatsaat(kwh) olarak belirlenmiş olan serbest tüketici limitinin üzerinde elektrik tüketimi olan idarelerin elektrik alımlarını 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde mal alım ihalesi yapmak suretiyle gerçekleştirmeleri gerektiği düşünülmektedir.
Genel Müdürlük ve 18 Bölge Müdürlüğünün 2021 yılı elektrik tüketimleri incelendiğinde, her birinin yıllık tüketiminin serbest tüketici limitinin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. 3’üncü (Konya) Bölge Müdürlüğü ve 10’uncu (Trabzon) Bölge Müdürlüğünün 2021 yılı içerisinde ihale yapmak suretiyle elektrik alımı gerçekleştirdiği, 4’üncü (Ankara) Bölge Müdürlüğünün 2021 yılı içerisinde gerçekleştirdiği ihalede geçerli teklifin çıkmadığı, 6’ncı (Kayseri) Bölge Müdürlüğünün 2021 yılı içerisinde gerçekleştirdiği ihaleye katılım olmadığı, Genel Müdürlük ve kalan 14 Bölge Müdürlüğünün ise elektrik alımlarının ihale yapılmaksızın nihai tüketici sıfatıyla doğrudan ilgili elektrik dağıtım şirketlerinden tedarik edildiği görülmüştür.
Kamu İdaresince, bulgu konusu husus kabul edilmiş olup ilgili harcama birimlerinin ve Bölge Müdürlüklerinin bilgilendirildiği ve gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda açıklandığı üzere; EPDK tarafından belirlenen limit üzerinde elektrik tüketimi olan Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri serbest tüketici konumunda olduklarından elektrik alımlarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda düzenlenmiş olan ihale usulleriyle gerçekleştirilmeleri gerekmektedir.