|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyesinin elektrik alımlarının serbest tüketici statüsüyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale edilmediğini ortaya koymuştur. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda serbest tüketici, belirlenen elektrik tüketim miktarını aşan veya iletim sistemine doğrudan bağlı olan gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmaktadır. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, bu kapsamda serbest tüketici olabilmek için gereken koşulları belirlemektedir. 2022 yılı için Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından belirlenen serbest tüketici limiti 1.100 kWh olarak belirlenmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin elektrik alımlarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Kamu idaresi, elektrik alım ihalesine çıkıldığını ancak piyasa belirsizlikleri nedeniyle katılımcı olmadığını ve bu nedenle mevcut dağıtım şirketi ile pazarlık yapıldığını belirtmiştir. Ancak bu uygulama, mevzuata uygunluk açısından sorunlar içermektedir. Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı genelgede, serbest tüketici olan idarelerin elektrik ihtiyaçlarının ihale yoluyla karşılanması gerektiği vurgulanmaktadır. Piyasa koşullarının rekabetçi olmaması durumunda doğrudan temin yöntemi kullanılabileceği belirtilse de, belediyenin serbest tüketici konumunda olması nedeniyle elektrik alımlarının ihale ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Elektrik Alımlarında Serbest Tüketici Sıfatıyla İhale Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından yapılan elektrik alımlarının, serbest tüketici sıfatıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihale yolu ile gerçekleştirilmediği görülmüştür.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesi “cc” fıkrasında aynen;
“cc) Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimi bulunduğu veya iletim sistemine doğrudan bağlı olduğu veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi, ifade eder ” şeklinde serbest tüketici tanımlanmış,
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Serbest Tüketici Kapsamı” başlıklı 20’nci maddesi ile de;
“ Aşağıdaki koşulları sağlayan tüketiciler serbest tüketici olarak kabul edilir;
a) İletim sistemine doğrudan bağlı olan tüketiciler,
b) Bir önceki takvim yılında veya içinde bulunulan yılda, serbest tüketici limitini aşan miktarda elektrik tüketilen kullanım yerinin kullanım hakkına sahip ya da kullanım hakkını edinen tüketiciler,” denilerek kapsamı belirlenmiştir.
17.06.2011 tarih ve 2011/DK.D-105 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararında ise;
“Serbest Tüketici olan idarelerin elektrik ihtiyaçlarını, 4734 sayılı Kanun çerçevesinde mal alım ihalesi olarak temin etmeleri gerekmektedir.”
denilmektedir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından her yıl Ocak ayında belirlenen serbest tüketici limiti 2022 yılı için 1.100 kilovatsaat(kwh) dir. Bu limitten daha fazla elektrik tüketenler, serbest tüketici olarak kabul edilebilecektir.
Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca belediye tarafından yapılan elektrik alımlarının incelemesi sonucunda, 2022 yılındaki alımların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihale yolu ile gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, elektrik enerjisi alımı ihalesine çıkıldığı fakat elektrik piyasasındaki belirsizlik nedeniyle katılımcı olmadığından ihalenin iptal edildiği, bu nedenle mevcut dağıtım şirketi Limak Uludağ Elektrik Perakende Satış A.Ş. ile pazarlıklı fiyatlar üzerinden sözleşme yapıldığı belirtilmiş olmakla birlikte uygulanan yöntem mevzuata uygun değildir.
Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan, 13.10.2011 tarihli ve 9 no.lu Elektronik Haberleşme Hizmeti, Elektrik ve Doğalgaz Alımlarına İlişkin Genelge’de, serbest tüketici olmaları halinde, 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelerin elektrik ihtiyaçlarının ihale yolu ile temin edilmesinin esas olduğu; ancak serbest tüketici olunmaması, piyasada rekabet koşullarının oluşmaması veya 4734 sayılı Kanun’un 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan limitlerin aşılmaması durumlarında, söz konusu ihtiyaçların doğrudan temin yöntemi ile karşılanabileceği ifade edilmiş olduğundan, EPDK tarafından belirlenen limit üzerinde bir elektrik tüketimi olduğu için serbest tüketici konumunda olan Belediye’nin elektrik alımlarının, 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmesi, Kamu İdaresi cevabında öne sürüldüğü üzere, piyasada rekabet koşullarının sağlanamaması durumunda ise söz konusu ihtiyaçların doğrudan temin yöntemiyle karşılanması gerekmektedir.