|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinin kamu hizmetine ayrılan ve kamunun kullanımına açık olan, gelir getirmeyen taşınmazları için elektrik enerjisi alımlarında muafiyet olmasına rağmen Elektrik Tüketim Vergisi ödendiğini ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 34. maddesi, belediyelerin elektrik ve havagazı tüketiminin vergiye tabi olduğunu belirtirken, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 16. maddesi, bu taşınmazların Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi hariç diğer vergi ve harçlardan muaf olduğunu düzenlemektedir.
Bu bağlamda, büyükşehir belediyeleri de 5393 sayılı Kanun’un sağladığı muafiyetlerden yararlanmalıdır. 2464 sayılı Kanun, belediyelerin gelirleri ile ilgili genel hükümler sunarken, 5393 sayılı Kanun, belediyelerin kuruluş ve görevlerini belirten özel hükümler içermektedir. Ancak, her iki kanun arasında muafiyet ve istisnalarla ilgili bir çelişki bulunmamaktadır. Denetim sonuçları, 2024 yılı itibarıyla elektrik faturası ödemeleri incelendiğinde, muafiyet kapsamına giren kullanımlara rağmen 8.318.066,98 TL tutarında Elektrik Tüketim Vergisi ödendiğini göstermektedir. Bu durum, kamu hizmetine tahsis edilen taşınmazların elektrik tüketim vergisinden muaf olduğunu ve ilgili şirketten bu verginin tahsil edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Elektrik Enerjisi Alımlarında Muaf Olunmasına Rağmen Elektrik Tüketim Vergisi Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun yararlanmasına açık, gelir getirmeyen taşınmazlarına ilişkin elektrik enerjisi alımlarında muaf olunmasına rağmen elektrik tüketim vergisi ödendiği tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 34’üncü maddesinde; Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik ve havagazı tüketimi, Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisine tabi olduğu ve 35’inci maddesinde; “Elektrik ve Havagazı tüketenler, Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisini ödemekle mükellef olduğu, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa göre elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlar, satış bedeli ile birlikte bu verginin de tahsilinden ve ilgili belediyeye yatırılmasından sorumlu olduğu hükümlerine yer verilmiştir. Kanun’un 36’ncı maddesinde bu vergiden istisna tutulan tüketimlerin neler olduğu, 37’nci maddesinde verginin matrahı, 38’inci maddesinde verginin oranları ve 39’uncu maddesinde ise beyan ve ödeme hususları düzenlenmiştir.
Kanun’un 36’ncı maddesinde Belediyeye ait bir muafiyet bulunmamaktadır. Ancak 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 16’ncı maddesinde; Belediyenin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun yararlanmasına açık, gelir getirmeyen taşınmazları ile bunların inşa ve kullanımları Katma Değer Vergisi ile Özel Tüketim Vergisi hariç her türlü vergi, resim, harç, katılma ve katkı paylarından muaf olduğu hükmü yer almaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun Büyükşehir belediyesi ve ilçe belediyelerinin yetkileri ve imtiyazları başlıklı 10’uncu maddesinde büyükşehir belediyelerinin, Belediye Kanunu hükümleri ile belediyelere tanınan yetki, imtiyaz ve muafiyetlere sahip olduğu ve “Diğer hükümler” başlıklı 28’inci maddesinde Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir ve ilçe belediyeleri hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir. Bu nedenle Büyükşehir Belediyeleri de 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 16’ncı maddesinde yer alan muafiyetten yararlanacaklardır.
5393 sayılı Belediye Kanunu, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’ndan 24 yıl sonra yürürlüğe girmiş daha yeni bir Kanun’dur. Ayrıca 2464 sayılı Kanun’un belediyelerin gelirleri hususunda düzenlemeler getiren “genel hükümler içeren bir kanun” olduğu, 5393 sayılı Kanun’un ise belediyelerin kuruluş ve görevlerini düzenleyen “özel hükümler içeren bir kanun” olduğu görülmektedir. Bununla birlikte 2464 sayılı Kanun’da muafiyet ve istisnalara ilişkin düzenlemelerin yalnızca bu Kanun’da düzenlenmesi gerektiği yönünde bir hüküm de bulunmamaktadır. Belediye Kanunu’nun 16’ncı maddesinde ise belediyelerin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun yararlanmasına açık, gelir getirmeyen taşınmazları ile bunların inşa ve kullanımları Katma Değer Vergisi ile Özel Tüketim Vergisi hariç her türlü vergi, resim, harç, katılma ve katkı paylarından muaf tutulacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre belediyelerin kamu hizmetine tahsis edilen, kamunun yararlanmasına açık olan ve gelir de getirmeyen belediye taşınmazlarının kullanımları Elektrik Tüketim Vergisi’nden muaftır.
İdareye ait 2024 yılı elektrik faturası ödemelerinin incelenmesi neticesinde; yukarıda yer verilen muafiyet kapsamında yer almasına rağmen muaf tutulmayan kullanımları dolayısıyla İdare’nin Elektrik Tüketim Vergisi dahil 8.318.066,98 TL şirkete ödediği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak belediyelerin kamu hizmetine tahsis edilen, kamunun yararlanmasına açık olan ve gelir de getirmeyen belediye taşınmazlarının kullanımları Elektrik Tüketim Vergisi’nden muaftır. Muafiyet kapsamında olmasına rağmen elektrik dağıtım şirketine ödenen tutarların Elektrik Tüketim Vergisi’nin ilgili şirketten tahsil edilmesi gerekmektedir.