|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı su arıtma tesislerinin elektrik enerjisi teşvikinden yararlanmadığını ortaya koymuştur. Mevzuat gereği, elektrik enerjisi teşvikine başvurmak için gerekli belgelerin hazırlanması önemlidir. Ancak, özellikle 6360 sayılı Kanun ile devredilen tesislerde bu belgelerin eksik olduğu ve dolayısıyla teşvikten faydalanılamadığı tespit edilmiştir. 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 29. maddesi, arıtma tesislerinin elektrik enerjisi tarifesinde indirim uygulanmasını öngörmektedir. Bu indirim oranı, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmekte ve 2011 tarihli karar ile %50 olarak belirlenmiştir.
Denetim bulgularına göre, ASAT’ın bazı tesisleri gerekli başvuruları yaparak teşvikten yararlanmışken, 35 tesisin 8’inin bu imkandan faydalanmadığı görülmüştür. Enerji giderlerinin artışı göz önüne alındığında, bu teşvikten yararlanmak kritik bir önem taşımaktadır. Kamu idaresi, tespit edilen eksiklikler doğrultusunda gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, idarenin her yıl teşvikten eksiksiz yararlanabilmesi için gerekli bilgi ve belgeleri zamanında hazırlaması gerekmektedir. |
BULGU: Elektrik Enerjisi Teşvikinden Yararlanmayan Su Arıtma Tesislerinin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdareye ait su arıtma tesislerinin bazılarında mevzuatta yer alan elektrik enerjisi teşviki için gerekli hazırlıkların yapıldığı ve teşvikten yararlandığı görülmekle birlikte özellikle 6360 sayılı Kanun ile idareye devredilen tesislerin bir kısmında teşvik için gerekli belgelerin hazırlanamadığı ve bu sebeple teşvikten yararlanılmadığı görülmüştür.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun “Teşvik” başlıklı 29’uncu maddesinde yer alan; “…Arıtma tesisi kuran, işleten ve yönetmeliklerde belirtilen yükümlülükleri yerine getiren kuruluşların arıtma tesislerinde kullandıkları elektrik enerjisi tarifesinin, sanayi tesislerinde kullanılan enerji tarifesinin yüzde ellisine kadar indirim uygulamaya ve ileri arıtma teknikleri ile arıtılmış atıksuyu yeniden kullanan kuruluşlara, yeniden kullanım oranına göre bu oranı yüzde yüze kadar artırmaya Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanı) yetkilidir. Teşvik tedbirleri ile ilgili esaslar yönetmelikle belirlenir. .” ifadeleriyle indirim oranına Cumhurbaşkanı tarafından karar verileceği ve teşviklere ilişkin esasların yönetmelikle düzenleneceği belirtilmektedir.
Bu hükme istinaden Bakanlar Kurulu’nun 23.10.2011 tarihli ve 2245 sayılı Atıksu Arıtma Tesislerinde Kullanılan Elektrik Enerjisi Giderlerinin Bir Kısmının Geri Ödenmesine İlişkin Kararı ile indirim oranı yüzde elli olarak belirlenmiştir. Yine söz konusu madde dayanak gösterilerek yayımlanan; Çevre Kanununun 29’uncu Maddesi Uyarınca Atıksu Arıtma Tesislerinin Teşvik Tedbirlerinden Faydalanmasında Uyulacak Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik’in enerji giderinin bir kısmının geri ödemesine ilişkin 6’ncı maddesinde; söz konusu teşvikten yararlanabilmek için her yıl Nisan ayı sonuna kadar başvuruda bulunulabileceği, geri ödeme belgesi ve diğer sayılan bilgi ve belgelerin başvuru dosyasında yer almaması durumunda başvurunun kabul edilmeyeceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince ASAT’ın arıtma tesislerinin bazıları için gerekli düzenlemeleri yaparak başvuruda bulunduğu ve ilgili teşvikten yararlandığı görülmekle birlikte bir kısım tesislerde bu düzenlemelerin yapılmadığı ve bu sebeple teşvikten faydalanılmadığı tespit edilmiştir. Atıksu Arıtma Daire Başkanlığına ait 35 tesisin 8’inin bu teşvikten yararlanmadığı görülmüştür.
İdarenin en önemli harcama kalemlerinden biri olan enerji giderlerinde son dönemlerde yaşanan artışlar göz önüne alındığında bu teşvikten faydalanmak daha önemli hale gelmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin enerji teşviki için gerekli bilgi ve belgeleri hazırlayarak her yıl bu teşvikten eksiksiz ve aksatılmadan faydalanması gerekmektedir.