|
ÖZET: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi (EHTV) Beyannameleri üzerinde gerekli kontrollerin yapılmadığı tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu çerçevesinde, elektrik ve havagazı tüketen mükelleflerin beyanlarının doğruluğu ve tamlığına yönelik denetimlerin eksik olduğu görülmektedir. EHTV, belediye sınırları içinde elektrik tüketimi üzerinden alınan bir vergi olup, bu verginin tahsilinden sorumlu olan kuruluşlar, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na bağlı elektrik tedarik ve havagazı dağıtım şirketleridir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyenin vergi, resim ve harç tahsil etme yetkisini düzenlemektedir.
Denetimlerde, elektrik tedarik şirketlerinin bazı aylarda beyanname vermediği ve verilen beyannamelerin düzenliliğinde sorunlar olduğu belirlenmiştir. Belediye, bu beyannamelerin doğruluğunu kontrol etmek için herhangi bir çalışma yürütmemiştir. Kamu idaresi, Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından EHTV’nin doğru ve tam tahakkuk ve tahsiline yönelik kontrollerin başlatıldığını ve bu denetimlerin düzenli olarak yapılacağını bildirmiştir. Bu bağlamda, elektrik ve havagazı tedarik eden kuruluşlar tarafından ödenen EHTV’nin doğru bir şekilde tahsil edilmesi için veri toplama araçlarının etkin kullanımı büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyannamelerinin Kontrolüne Yönelik İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Vergi sorumlusu niteliğinde olan elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlarca tahsil edilerek Belediyeye ödenen aylık Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi (EHTV) Beyannamelerinin doğruluğu ve tamlığına yönelik kontrollerin yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çeşitli Vergiler” başlıklı Beşinci Bölümünde yer alan ve anılan Kanun’un 34 ila 39’uncu maddelerinde düzenlenen EHTV’nin konusu, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik tüketimi olup, mükellefi elektrik ve havagazını tüketenler; verginin tahsilinden ilgili belediyeye yatırılmasından sorumlu olanlar 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu’na göre elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlardır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin gelirleri” başlıklı 59’uncu maddesinin birinci fıkrasında kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma payları gelirler arasında sayılmış,
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile özel kanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak görevi belediyeye verilmiştir.
2464 sayılı Kanun’un “Vergi Usul Kanununun uygulanması” başlıklı 102’nci maddesinde ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) belirtilen vergi inceleme yetkisi hariç olmak üzere belediye Gelir Şube Müdürü, Gelir Şube Müdürü olmayan yerlerde Belediye Hesap İşleri Müdürü, Hesap İşleri Müdürü olmayan yerlerde Muhasebecinin, Vergi Dairesi Müdürü sıfat ve yetkisini haiz olduğu; VUK’da mahallin en büyük malmemuruna verilmiş görev ve yetkilerin, Belediye Gelirleri Kanunu uygulaması yönünden Belediye Başkanı tarafından kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Bilindiği üzere, mükelleflerin ve sorumluların beyanlarının doğruluğunun kontrol edilmesine yönelik müesseseler VUK’un 127 ila 152’nci maddeleri arasında düzenlenmiştir. Yoklama, vergi incelemesi, arama ve bilgi toplama şeklinde ifade edilen söz konusu dört müessese, gerek beyan edilenin doğruluğu ve tamlığını gerekse vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği andan beyannamenin verildiği tarihe kadar geçen süreçteki tüm işlem ve mükellefiyetlerin yerine getirilmesini sağlayarak tespit etmek amacındadır. Vergi denetimine yönelik mekanizmalar anılan VUK hükümlerinden görüleceği üzere vergi incelemesinden ibaret değildir.
Yapılan incelemede;
– Belediye sınırları içerisinde 4628 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunan elektrik tedarik şirketlerinden 20 adet Şirket tarafından bazı aylarda beyanname verilmediği, diğer bir deyişle bazı şirketlerce verilen beyannamelerin düzenlilik arz etmediği,
– Belediye tarafından Şirketlerce verilen EHTV Beyannamelerinin doğruluğuna ve tamlığına yönelik olarak herhangi bir kontrol çalışması yapılmadığı,
tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlarca Belediyeye ödenen EHTV’nin doğru ve tam olarak tahakkuk ve tahsiline yönelik gerekli kontrollerin Mali Hizmetler Müdürlüğünce başlatılmış olduğu, denetimlerin aylık bazda düzenli şekilde gerçekleştirileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlarca Belediyeye ödenen EHTV’nin doğru ve tam olarak tahakkuk ve tahsiline yönelik tüm veri toplama araçlarının kullanılması önem arz etmektedir.