|
ÖZET: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyannameleri üzerinde gerekli kontrollerin yapılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, elektrik ve havagazı tedarik eden kuruluşlar tarafından tahsil edilen vergilerin doğruluğu ve tamlığına yönelik herhangi bir inceleme gerçekleştirilmediği ortaya çıkmıştır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ve 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Hakkında Kanun çerçevesinde, bu vergilerin mükellefleri ve tahsilatından sorumlu olanlar belirlenmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelerin vergi, resim ve harç gelirlerini düzenlemekte ve bu gelirlerin tahsilatını belediyelere yüklemektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, elektrik tedarik şirketlerinin beyan ettikleri Elektrik Tüketim Vergisi tutarlarının doğruluğuna dair herhangi bir kontrol mekanizması uygulanmadığı görülmüştür. Vergi Usul Kanunu’nda belirtilen denetim yöntemleri, beyanların doğruluğunu sağlamak amacıyla kullanılmamıştır. İdare, bu bulgulara katıldığını ve ilgili işlemlerle ilgili çalışmaların başlatıldığını ifade etmiştir. Elektrik ve havagazı tüketim vergisinin doğru bir şekilde tahakkuk ve tahsil edilmesi için, veri toplama araçlarının etkin bir şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, belediyelerin vergi denetim süreçlerini güçlendirmesi gerekmektedir. |
BULGU: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyannamelerinin Kontrolüne Yönelik İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Vergi sorumlusu niteliğinde olan elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlarca tahsil edilerek Belediyeye ödenen aylık Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyannamelerinin doğruluğu ve tamlığına yönelik kontrollerin yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çeşitli Vergiler” başlıklı Beşinci Bölümünde yer alan ve anılan Kanun’un 34 ila 39’uncu maddelerinde düzenlenen elektrik ve havagazı tüketim vergisinin konusu, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik tüketimi olup, mükellefi elektrik ve havagazını tüketenler; verginin tahsilinden ilgili belediyeye yatırılmasından sorumlu olanlar 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu’na göre elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlardır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun; “Belediyenin gelirleri” başlıklı 59’uncu maddesinin birinci fıkrasında kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma payları gelirler arasında sayılmış, “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile özel kanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak görevi belediyeye verilmiştir. 2464 sayılı Kanun’un “Vergi Usul Kanununun uygulanması” başlıklı 102’nci maddesinde ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) belirtilen vergi inceleme yetkisi hariç olmak üzere belediye Gelir Şube Müdürü, Gelir Şube Müdürü olmayan yerlerde Belediye Hesap İşleri Müdürü, Hesap İşleri Müdürü olmayan yerlerde Muhasebecinin, Vergi Dairesi Müdürü sıfat ve yetkisini haiz olduğu; VUK’da mahallin en büyük mal memuruna verilmiş görev ve yetkilerin, Belediye Gelirleri Kanunu uygulaması yönünden Belediye Başkanı tarafından kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Bilindiği üzere, mükelleflerin ve sorumluların beyanlarının doğruluğunun kontrol edilmesine yönelik müesseseler VUK’un 127 ila 152’nci maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Yoklama, vergi incelemesi, arama ve bilgi toplama şeklinde ifade edilen söz konusu dört müessese, gerek beyan edilenin doğruluğu ve tamlığını gerekse vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği andan beyannamenin verildiği tarihe kadar geçen süreçteki tüm işlem ve mükellefiyetlerin yerine getirilmesini sağlayarak tespit etmek amacındadır. Vergi denetimine yönelik mekanizmalar anılan VUK hükümlerinden görüleceği üzere vergi incelemesinden ibaret değildir.
Yapılan incelemede, Belediye sınırları içerisinde 4628 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunan elektrik tedarik şirketlerinin, Belediyeye Elektrik Tüketim Vergisi beyanında bulundukları, bu şekilde tahsil edilen Elektrik Tüketim Vergisi tutarının beyan esası kapsamında Belediyeye yatırıldığı, ancak Belediye tarafından söz konusu beyanların doğruluğuna ve tamlığına yönelik olarak vergi incelemesi hariç olmak üzere herhangi bir tespit çalışması yapılmadığı görülmüştür.
İdare cevabında, bulguya iştirak etmiş olup bulgu konusu iş ve işlemler ile ilgili çalışmaların başlatılıp takip edildiği belirtilmiştir.
Bu itibarla, elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlarca Belediyeye ödenen Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisinin doğru ve tam olarak tahakkuk ve tahsiline yönelik tüm veri toplama araçlarının kullanılması konusunda azami hassasiyet gösterilmesi önem arz etmektedir.