|
ÖZET: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyannameleri üzerinde gerekli kontrollerin yapılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri için bu durumun geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre, elektrik ve havagazı tüketim vergisi, belediye sınırları içinde elektrik tüketimi üzerinden tahsil edilmektedir. Bu verginin mükellefleri, elektrik ve havagazı tüketenlerdir ve tahsilat, ilgili belediyeye yapılmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelerin vergi, resim, harç ve katılma payları gibi gelirleri toplama yetkisini tanımaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, elektrik tedarik şirketlerinin beyanlarının doğruluğunu kontrol etmek amacıyla herhangi bir inceleme yapılmadığı görülmüştür. Vergi Usul Kanunu’nda belirtilen müesseseler, beyanların doğruluğunu sağlamak için gereklidir; ancak belediye tarafından bu mekanizmaların yeterince kullanılmadığı anlaşılmaktadır. İlgili idare, bu bulguyu kabul ederek gerekli önlemlerin alınacağına dair taahhütte bulunmuştur. Elektrik ve havagazı tüketim vergisinin doğru ve tam olarak tahakkuk ettirilmesi için veri toplama araçlarının etkin bir şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, denetim süreçlerinin güçlendirilmesi ve beyanların doğruluğunun sağlanması, belediyenin mali yönetimi açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyannamelerinin Kontrolüne Yönelik İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Vergi sorumlusu niteliğinde olan elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlarca tahsil edilerek Belediyeye ödenen aylık Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Beyannamelerinin doğruluğu ve tamlığına yönelik kontrollerin yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çeşitli Vergiler” başlıklı Beşinci Bölümünde yer alan ve anılan Kanun’un 34 ila 39’uncu maddelerinde düzenlenen elektrik ve havagazı tüketim vergisinin konusu, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik tüketimi olup, mükellefi elektrik ve havagazını tüketenler; verginin tahsilinden ilgili belediyeye yatırılmasından sorumlu olanlar 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu’na göre elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlardır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun; “Belediyenin gelirleri” başlıklı 59’uncu maddesinin birinci fıkrasında kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma payları gelirler arasında sayılmış, “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile özel kanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak görevi belediyeye verilmiştir. 2464 sayılı Kanun’un “Vergi Usul Kanununun uygulanması” başlıklı 102’nci maddesinde ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) belirtilen vergi inceleme yetkisi hariç olmak üzere belediye Gelir Şube Müdürü, Gelir Şube Müdürü olmayan yerlerde Belediye Hesap İşleri Müdürü, Hesap İşleri Müdürü olmayan yerlerde Muhasebecinin, Vergi Dairesi Müdürü sıfat ve yetkisini haiz olduğu; VUK’da mahallin en büyük mal memuruna verilmiş görev ve yetkilerin, Belediye Gelirleri Kanunu uygulaması yönünden Belediye Başkanı tarafından kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Bilindiği üzere, mükelleflerin ve sorumluların beyanlarının doğruluğunun kontrol edilmesine yönelik müesseseler VUK’un 127 ila 152’nci maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Yoklama, vergi incelemesi, arama ve bilgi toplama şeklinde ifade edilen söz konusu dört müessese, gerek beyan edilenin doğruluğu ve tamlığını gerekse vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği andan beyannamenin verildiği tarihe kadar geçen süreçteki tüm işlem ve mükellefiyetlerin yerine getirilmesini sağlayarak tespit etmek amacındadır. Vergi denetimine yönelik mekanizmalar anılan VUK hükümlerinden görüleceği üzere vergi incelemesinden ibaret değildir.
Yapılan incelemede, Belediye sınırları içerisinde 4628 sayılı Kanun kapsamında faaliyette bulunan elektrik tedarik şirketlerinin, Belediyeye Elektrik Tüketim Vergisi beyanında bulundukları, bu şekilde tahsil edilen Elektrik Tüketim Vergisi tutarının beyan esası kapsamında Belediyeye yatırıldığı, ancak Belediye tarafından söz konusu beyanların doğruluğuna ve tamlığına yönelik olarak vergi incelemesi hariç olmak üzere herhangi bir tespit çalışması yapılmadığı görülmüştür.
İdare cevabında, bulguya katılmış olup konu ile ilgili gerekli hassasiyetin gösterileceğini belirtmiştir.
Bu itibarla, elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlarca Belediyeye ödenen Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisinin doğru ve tam olarak tahakkuk ve tahsiline yönelik tüm veri toplama araçlarının kullanılması konusunda azami hassasiyet gösterilmesi önem arz etmektedir.