|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren bazı işyerlerinin elektrik tüketim vergisi beyanında hatalar olduğunu ortaya koymuştur. Bu işyerlerinin tükettiği elektriğin vergi oranı %5 olması gerekirken, %1 olarak beyan edilmiştir. 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, elektrik ve havagazı tüketim vergisinin, belirli koşullar altında mükellefler tarafından ödenmesini zorunlu kılmaktadır. Organize sanayi bölgelerinde, elektrik tedarik eden kuruluşlar, bu vergiyi tahsil etmekle yükümlüdür.
Yapılan incelemeler, Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren bir şirketin, tüm işyerlerini %1 vergi oranı ile değerlendirdiğini göstermektedir. Ancak, bu bölgede bankalar, restoranlar ve marketler gibi %5 oranında vergi ödemesi gereken birçok işletme bulunmaktadır. Kamu İdaresi, bu hatanın düzeltilmesi için Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü’ne resmi yazı göndermiştir ve süreç devam etmektedir. Sonuç olarak, organize sanayi bölgesindeki işyerlerinin doğru bir şekilde sınıflandırılması ve geriye dönük vergi kaybının hesaplanarak tahsil edilmesi gerekmektedir. Bu durum, hem belediyenin gelir kaybını önlemek hem de vergi adaletini sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Nispetinin Hatalı Beyan Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Sarıçam Belediyesi sınırları içinde bulunan ve Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyette bulunan işyerlerinden bir kısmının tükettiği elektriğin vergi nispeti %5 olması gerekirken %1 olarak beyan edildiği görülmüştür.
2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun “Elektrik ve havagazı tüketim vergisi: Konu:” başlıklı 34’üncü maddesinde Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik ve havagazı tüketiminin Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisine tabi olduğu, “Mükellef ve sorumlu” başlıklı 35 ‘inci maddesinde:
“Elektrik ve Havagazı tüketenler, Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisini ödemekle mükelleftirler.
(Değişik ikinci fıkra: 9/7/2008-5784/14 md.) 20/2/2001 tarihli ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na göre elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlar, satış bedeli ile birlikte bu verginin de tahsilinden ve ilgili belediyeye yatırılmasından sorumludurlar. Organize sanayi bölgelerinde tüketilen elektrik enerjisinin vergisini organize sanayi bölgeleri tüzel kişiliklerine elektriği temin eden kuruluş öder.”
hükmü getirilmiştir.
Aynı Kanunun “Nispet” başlıklı 38’inci maddesinde vergi nispeti “…. a) İmal ve istihsal, taşıma, yükleme boşaltma, soğutma, telli ve telsiz telgraf ve telefon müraselesi işlerinde tüketilen elektriğin satış bedeli üzerinden yüzde 1,
b) (a) bendi dışında kalan maksatlar için tüketilen elektriğin satış bedeli üzerinden yüzde 5
…” olarak belirlenmiştir.
Buna göre elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlar, satış bedeli ile birlikte bu verginin tahsil edilmesinden, organize sanayi bölgelerinde tüketilen elektrik enerjisinin vergisinin organize sanayi bölgeleri tüzel kişiliklerine elektriği temin eden kuruluş ilgili belediyeye beyan ve ödenmesinden sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır.
Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi’nde (OSB) elektrik enerjisinin temini ve dağıtımı OSB tarafından kurulan şirket eliyle yerine getirilmektedir. Şirketin OSB’de faaliyette bulunan işyerlerine elektriğin tedarikinden ve tahsilinden sorumlu olması nedeniyle, yukarda yapılan açıklamalar uyarınca şirket aynı zamanda elektrik ve havagazı tüketim vergisinin Belediyeye beyan ve ödenmesinden de sorumlu olmaktadır.
Yapılan incelemede, şirketin OSB sınırları içinde faaliyette bulunan işyerleri için 38’inci maddenin (a) ve (b) fıkralarında belirtilen hususları dikkate almadan bütün işyerlerini (a) fıkrası kapsamı içinde değerlendirerek elektrik tüketim vergisi nispetini %1 kabul etmek suretiyle aylık beyannamelerini verdiği tespit edilmiştir.
Oysa OSB içerisinde (a) fıkrası kapsamına girmeyen ve bu kapsamda değerlendirilmemesi gereken bankalar, restoranlar, marketler, büfeler…. gibi bir çok işyerleri bulunduğu göz önüne alındığında, bu nevi işyerleri için %5 nispetinde ETV beyan ve ödenmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında konuya ilişkin olarak 08.01.2025 tarih ve 103876 sayılı yazı ile Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğüne hatalı işlemin düzeltilmesi ile ilgili girişimlerde bulunulduğu ve sürecin devam ettiği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine ve yapılan açıklamalar göz önüne alındığında, Belediye sınırları içerisinde yer alan Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesinde faaliyette bulunan ve 38′ inci maddenin (a) fıkrası kapsamına girmeyen tüm işyerlerinin tespitinin yapılarak geriye doğru uğranılan vergi kaybının hesaplanıp, tahsilinin sağlanması gerekmektedir