ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahakkuk ve takibinin yeterince sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmediğini ortaya koymaktadır. Bazı mükelleflerin elektrik tüketim vergisi beyannamelerini sunmadığı ve bu durumun tespit ve takibinin eksik olduğu belirlenmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, belediye sınırları içinde elektrik ve havagazı tüketimi bu vergilere tabidir ve mükellefler bu vergileri ödemekle yükümlüdür. Elektrik ve havagazı tedarik eden kuruluşlar, tahsil ettikleri vergiyi ilgili belediyeye zamanında bildirmek ve ödemekle sorumludur.

Denetim bulgularına göre, 2022 yılında 31 mükelleften bazıları her ay düzenli beyanname vermemiştir. Beyanname verilmemiş ay sayısı mükelleflere göre 1 ila 3 arasında değişirken, toplamda 157 beyanname eksikliği tespit edilmiştir. İdare, bu yıl toplam 5.208.300 TL elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahsil etmiş, ancak bunun yalnızca 864.667 TL’si için beyanname alınabilmiştir. Beyannameler, mükellef borcunun tespitinde kritik bir öneme sahiptir ve idarenin gelirlerini doğru bir şekilde belirleyebilmesi için düzenli ve zamanında beyanname alınması gerekmektedir.

Sonuç olarak, elektrik ve havagazı tüketim vergisinin tahakkuk ve tahsilat süreçlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. İlgili idare, denetim sonuçları doğrultusunda gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir.

BULGU: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisi Tahakkukunun ve Takibinin Sağlıklı Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Elektrik tüketim vergisi beyannamelerinin bazı mükelleflerce beyan edilmediği ve beyan edilmeyen elektrik ve havagazı tüketim vergisinin tespit ve takibinin sağlıklı yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 34, 35 ve 39’uncu maddelerine göre: Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik ve havagazı tüketimi, Elektrik ve havagazı tüketim vergisine tabidir. Elektrik ve havagazı tüketenler, elektrik ve havagazı tüketim vergisini ödemekle mükelleftirler.
4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na göre elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlar, satış bedeli ile birlikte bu verginin de tahsilinden ve ilgili belediyeye yatırılmasından sorumludurlar. Elektrik enerjisini tedarik eden veya havagazını dağıtan kuruluşlar tahsil ettikleri vergiyi, tahsil tarihini takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar idareye bir beyanname ile bildirmeye ve vergiyi aynı sürede ödemeye mecburdurlar.
Yukarıda belirtildiği üzere, mükellef borcunun tespiti ve takibi açısından beyannameler önem arz etmektedir. Dolayısıyla, elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahakkukunun ve takibinin sağlıklı yapılabilmesi beyannamelerin düzenli alınmasına ve doğruluğunun kontrolüne bağlıdır.
Yapılan incelemede; 2022 yılında 31 mükelleften (elektrik dağıtım kuruluşu) bazılarının her ay için düzenli beyanname vermediği, beyanname verilmeyen ayların mükellefe göre 1 ila 3 ay arasında değiştiği ve 2022 yılında verilmeyen beyanname sayısının toplam 157 adet olduğu ve İdare tarafından 2022 yılında toplam 5.208.300 TL elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahsil edildiği ancak bu tutarın sadece 864.667 TL’sinin beyannamesinin verildiği tespit edilmiştir.
Bilindiği üzere beyannameler, mükellef borcunun tespit ve takibinde temel dayanaktır. İdarenin elektrik tüketim vergisinden doğan gelirlerini doğru ve tam olarak tespit edebilmesi, zamanında ve düzenli beyanname alınmasına bağlı bulunmaktadır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda yer verilen mevzuata uygun olarak, elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahakkuk ve tahsilinin sağlıklı yapılması gerekmektedir.