|
ÖZET: Elektrik ve havagazı tüketim vergisinin tahakkuk ve tahsilat süreçlerinde yaşanan eksiklikler, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Yapılan incelemelerde, belediye sınırları içinde elektrik tedarik eden bazı firmaların belirli aylara ait beyanlarını sunmadığı tespit edilmiştir. Belediye Gelirleri Kanunu’nun 34. maddesi gereği, bu vergi, belediye sınırları ve mücavir alanlarda gerçekleşen elektrik ve havagazı tüketimini kapsamaktadır. Verginin mükellefleri tüketicilerken, sorumluluğu üstlenenler ise enerji tedarik eden kuruluşlardır.
Kanunun 39. maddesi, elektrik ve havagazı tedarik eden firmaların, tahsil ettikleri vergiyi takip eden ayın 20. günü akşamına kadar belediyeye bildirmelerini ve ödemelerini zorunlu kılmaktadır. Ancak, belediye başkanlıkları, hangi tedarikçilerin ne kadar vergi tahsil ettiğine dair bilgiye sahip değildir ve bu süreçlerin denetimi için gerekli mekanizmalar mevcut değildir. Ayrıca, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ile ilgili kurumlar nezdinde de bir kontrol mekanizması bulunmamaktadır; bu durum, tedarikçi firmaların beyanlarının doğruluğunu sorgulanabilir hale getirmektedir. Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Belediye sınırlarında faaliyet gösteren tedarikçi firmaların, tahsil ettikleri elektrik ve havagazı tüketim vergisini zamanında beyan etmeleri ve ödemeleri büyük önem taşımaktadır. Bu süreçlerin etkin bir şekilde takip edilmesi, vergi gelirlerinin sağlıklı bir şekilde toplanabilmesi açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisinin Tahakkuk ve Tahsilatına İlişkin Takibin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Elektrik ve havagazı tüketim vergisi beyanları ile tahsilatlarına ilişkin yapılan incelemede, Belediye sınırları içerisinde elektrik enerjisini tedarik eden firmalardan bazılarının bazı aylara ait beyanlarını vermediği tespit edilmiştir.
Belediye Gelirleri Kanunu’nun 34’üncü maddesine göre elektrik ve havagazı tüketim vergisinin konusunu, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik ve havagazı tüketimi oluşturmaktadır. Kanun’un 35’inci maddesine göre verginin mükellefi, elektrik ve havagazı tüketenler, verginin sorumlusu da elektrik enerjisini tedarik eden ve havagazını dağıtan kuruluşlardır.
Aynı Kanun’un 39’uncu maddesinde, elektrik enerjisini tedarik eden veya havagazını dağıtan kuruluşların tahsil ettikleri vergiyi, tahsil tarihini takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar belediyeye bir beyanname ile bildirmeye ve vergiyi aynı sürede ödemeye mecbur oldukları ifade edilmektedir.
Ancak, belediye sınırları içerisinde hangi tedarikçi firmanın sorumlu sıfatıyla ne kadar elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahsil ettiğine ilişkin olarak belediye başkanlıklarının herhangi bir bilgisi bulunmadığı gibi belediyelerde bu süreçleri takip ve kontrol edecek bir mekanizma da bulunmamaktadır.
Ayrıca, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ile Bakanlığın ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları nezdinde tedarikçi firmalar tarafından hangi belediye sınırlarında ne kadar elektrik ve havagazı tüketim vergisi tahsil edildiğine ilişkin olarak herhangi bir kontrol mekanizması bulunmaması nedeniyle tedarikçi firmalar tarafından verilen beyannamelerin ve yatırılan tutarların doğruluğu da kontrol edilememektedir.
Elektrik ve havagazı tüketim vergisinin belediyeye ödenmesi sorumlu sıfatıyla tedarikçi firmalara aittir. Verginin mükellefi nihai tüketici olup, vergiyi tahsil eden tedarikçi firmanın beyanname ile belediyeye vergiyi yatırmaması durumunda vergi tedarikçi firmanın üzerinde kalmaktadır.
Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, Belediye sınırlarında faaliyet gösteren ve sorumlu sıfatıyla tüketicilerden elektrik ve havagazı tüketim vergisini tahsil eden tedarikçi firmaların beyannamelerini süresinde vermeleri ve tahsil ettikleri vergileri Belediyeye süresinde yatırmaları konusunda gerekli dikkat ve özenin gösterilerek, işlemlerin takibinin yapılması önem arz etmektedir.