|
ÖZET: Elektronik Ücret Toplama Sistemi (EÜTS) ile ilgili 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu, EGO Genel Müdürlüğü’nün toplu taşıma hizmetlerinden elde ettiği gelirlerin yönetiminde çeşitli aksaklıklar tespit etmiştir. EÜTS, 2013 yılında bir firmaya ihale edilerek işletilmeye başlanmış, ardından 2023 yılında yeni sözleşmelerle devam etmiştir. Ancak, ABB tarafından gerçekleştirilen “Başkent Kart Ekosistemi” ihalesi sonrasında, EÜTS bileşenlerinin EGO’ya bedelsiz devri yapılmış ve bu süreçte teknik uyum sorunları yaşanmıştır. EGO, mevcut sistemin donanım ve yazılım bileşenlerinin güncelliği konusunda endişeler taşımakta ve bu durum, toplu taşıma hizmetlerinde aksaklıklara yol açma potansiyeli taşımaktadır.
EÜTS kapsamındaki gelirlerin, kullanıcılar tarafından doğrudan yüklenici banka hesaplarına yatırılması ve sonrasında EGO hesaplarına aktarılması, kamu gelirlerinin kontrolünü zorlaştırmaktadır. 5018 sayılı Kamu Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, kamu gelirlerinin yetkili kişiler tarafından tahsil edilmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, yüklenici personelinin gelir tahsilatı yaptığı ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yüklenici tarafından yapılan komisyon kesintilerinin muhasebe sistemine kaydedilmemesi, EGO’nun mali tablolarında eksikliklere neden olmaktadır. Sonuç olarak, EÜTS’nin etkin bir şekilde işletilebilmesi için ihale süreçlerinin şeffaf bir biçimde yürütülmesi, kamu gelirlerinin doğru bir şekilde tahsil edilmesi ve muhasebe sisteminin düzenlenmesi gerekmektedir. EGO’nun, ihtiyaçlarını karşılamak için rekabetçi bir ihale süreci yürütmesi, mali yönetim açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Elektronik Ücret Toplama Sisteminde Çeşitli Aksaklıkların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
EGO Genel Müdürlüğünün başlıca geliri toplu taşıma hizmetinden elde edilmektedir. Elektronik Ücret Toplama Sistemi (EÜTS) adı ile anılan EGO tarafından işletilen veya EGO sistemine dahil toplu taşıma araçlarında (otobüs, raylı sistem vb.) elektronik ücret toplama, akıllı durak sistemi, akıllı kart ve araç içi bilgilendirme, güzergah ve araç takip sistemleri ve araç içi ve dışını görebilen kamera sistemlerinin kurulumu ve işletilmesi işi 20.03.2013 tarihinde 10 yıllığına bir firmaya gelir paylaşımı yöntemiyle 2886 sayılı Kanuna göre ihale edilmiştir. Daha sonra aynı firma ile 19.03.2023 – 19.12.2023 (9 aylık) ve 20.12.202320.06.2024 (6 aylık) 4734 sayılı Kanun’a göre yeni sözleşmeler imzalanarak EÜTS İşletimi İşi hizmet alımı yoluyla yürütülmüştür. Bu husus, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır.
Durum böyle iken, ABB tarafından 17.11.2023 tarih ve 1058709 sayılı yazıyla ihalesi 26.10.2023 tarihinde gerçekleştirilen “Başkent Kart Ekosistemi Kapsamının Genişletilerek Gelir Paylaşımı Karşılığı İşletilmesi İşi” kapsamında “Z A.Ş.” ile bir sözleşme imzalanmıştır. Bahse konu işe ait Teknik Şartnamenin ekinde, tanımlanan Başkent Kart EÜTS Bileşenlerinin teknik özellikleri belirtilmiş, yüklenici bu bileşenleri ihale dokümanı gereği İdareye bedelsiz olarak teslim etmiştir. İdareye sunulan taahhütnameye göre de “X A.Ş.” alt yüklenici olarak bildirilmiştir.
ABB Başkanlığının 13.02.2024 tarih ve 1163757 sayılı yazısıyla “Başkent Kart Ekosistemi Kapsamının Genişletilerek Gelir Paylaşımı Karşılığı İşletilmesi İşinde EÜTS bileşenlerinin EGO’ya bedelsiz devri yapılmıştır. ABB Başkanlığının 19.02.2024 tarih ve 200591 sayılı yazısı ile EGO’dan iki sistemin de incelenerek rapor haline getirilmesi istenilmiş, 22.02.2024 tarih ve 202095 sayılı EGO’nun cevabi yazısında “..Ancak, ilgi (b) ve (c) yazılar kapsamında Kuruluşumuza devredilecek olan donanım cihazlarının (validatör, sürücü kontrol paneli, pos cihazı, kişiselleştirme ekipmanları, EÜTS yazılımı) teknik özellikleri ilgi yazılarda belirtilmekle beraber söz konusu donanımlar ile mevcut EÜTS’de kullanılan yazılım/uygulama vb. nin beraber uyum içinde çalışıp çalışamayacağının tetkikini gerçekleştirecek personel, teçhizat vb. gereklilikler İdarede yeterli düzeyde bulunmadığından talep edilen raporun sağlıklı bir çalışma olamayabileceği değerlendirilmektedir.” denilmiştir.
Sonrasında, 28.02.2024 tarihli teknik raporda; “Toplu ulaşım sistemlerinde kullanılan donanım ve yazılım bileşenlerinin teknik kapasiteleri ve güncel olması verilen hizmetin verimliliği başarısı açısından önem arz etmektedir. Halihazırda EGO’da kullanılan cihaz ve yazılımların ömrünü doldurmuş olması ve donanım alt bileşenlerinin bir kısmının üretiminin durması, yazılım ve veri tabanı versiyonlarının güvenlik, hız ve performans sorunları sebebiyet verebileceği değerlendirilmiştir.” denilmiştir.
Bu kapsamda, 20.06.2024 tarihinde sona erecek sözleşmeden sonra toplu taşımada herhangi bir aksaklık yaşanmaması için, EÜTS’de kullanılan cihazların ve yazılımlarının ömrünü doldurmuş olması, donanım alt bileşenlerinin bir kısmının üretiminin durması gibi nedenlerin kamu hizmetinde ciddi aksamalara neden olacağı göz önünde bulundurularak, toplam 3 firmadan fiyat teklifi alınmış, diğer iki firma yazılımın başka bir firma tarafından yapıldığı gerekçesiyle fiyat teklifi verememiş, sadece ABB tarafından yapılan ihaleyi kazanan Z firmasının alt yüklenici olan X A.Ş. teklif sunmuştur. ABB’nin “Başkent Kart Ekosistemi Kapsamının Genişletilerek Gelir Paylaşımı Karşılığı İşletilmesi İşi” kapsamında aldığı ve EGO’ ya devredilen EÜTS bileşenleri yazısına istinaden X A.Ş. ile görüşülerek son fiyat teklifi istenmiştir.
Buna istinaden, yapılan değerlendirmeler sonucunda, “Elektronik Ücret Toplama Sistemi Ana Bayilik, Sunucu Hizmeti ve Teknik Servis İşletme İşi Hizmet Alımı” 4734 sayılı Kanunun 22/b maddesi kapsamında (sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması gerekçesiyle) 03.05.2024 tarihinden 30.09.2024 tarihine kadar 7 ay süreli olarak 115.326.050 TL karşılığında X A.Ş.’den yapılmıştır.
Sürecin devamında, Sözleşmenin 16.2.1 maddesine göre 01.10.2024 tarihinden 28.11.2024 tarihine kadar 60 gün süre uzatımı verilmiştir. Sonrasında ise, 45 gün süre uzatımı verilerek ve %20 iş artışı da eklenerek toplam sözleşme bedeli 138.391.260 TL olarak gerçekleşmiş ve süre uzatımının son tarihi 13.01.2025 olarak belirlenmiştir.
Yapılan incelemede EÜTS ile ilgili aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
ABB tarafından Hibe Edilen Bileşenler Nedeniyle EÜTS İşinin İhale Yapılmaksızın Doğrudan Temin Yöntemi ile Gerçekleştirilmesi
EÜTS işletmesi işi ihtiyacının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ihale yöntemlerinden birisiyle temin edilmemiş, ABB tarafından yapılan ihaleyi kazanan firmanın alt yüklenicisi olan X A.Ş.’nin, ihalede yer alan hüküm gereği “tek hizmet sunucusu” konumunda olması ve EGO tarafından herhangi bir ihale yapma imkânı olmaması nedeniyle, söz konusu firmadan doğrudan hizmet alımı yapılmak zorunda kalınmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün de temel ihale usulleri olduğu,
Aynı Kanunun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması halinde idarelerin ilân yapmaksızın ve teminat almaksızın doğrudan temin usulüne başvurabileceği,
belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere idareler, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla yükümlüdür. Ayrıca, Kanunda belirtildiği üzere açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel ihale usulleridir. Kanunda sayılan diğer ihale usulleri veya alım yöntemleri belli şartların gerçekleşmesi halinde başvurulabilecek istisnai durumlardır.
Ancak, ABB tarafından EÜTS bileşenleri hibe edilmese, gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olmasının söz konusu olmayacağına ve alımın yapıldığı alanda faaliyet gösteren farklı firmalar bulunmasına rağmen; ABB tarafından hibe edilen EÜTS donanımlarının sadece Yüklenici Firma tarafından işletilebilmesi nedeniyle, alımın Kanunun 22/b maddesi uyarınca yapıldığı görülmüştür. Halbuki, EÜTS bileşenlerine ilişkin ihale ABB tarafından değil de EGO tarafından yapılsaydı, bulguya konu edilen ihale kapsamındaki EÜTS bileşenlerini üreten her firma EGO tarafından yapılacak ihaleye girme imkanına sahip olacaktı ve böylece rekabet ortamı oluşacaktı.
Bu doğrultuda, İdarenin başlıca gelir kaynağını oluşturan, İdare tarafından işletilen toplu taşıma araçlarında (otobüs, raylı sistem, teleferik vb.) elektronik ücret toplama, akıllı kart ve işletilmesini kapsayan EÜTS işinde yukarıda sayılan temel ihale usullerinden uygun olanının seçilerek ihaleye çıkılması gerekirken, ABB tarafından hibe edilen cihazların sadece tek bir firma tarafından işletilebilmesi nedeniyle Kanunun 22/b maddesi kullanılarak doğrudan temin yöntemiyle alınmıştır.
Kamu İdaresi cevabında, EÜTS bileşenlerinin Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından EGO’ya hibe edilmesi ve bu bileşenlerin sadece Yüklenici. tarafından işletilebilmesi nedeniyle, EÜTS hizmet alımı işinin 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (b) fıkrası kapsamında gerçekleştirildiğini belirtmiştir
Özet olarak, EGO faaliyetlerinde kullanımı zaruri olan EÜTS bileşenleri, ABB tarafından ihale yapılmak suretiyle satın alınmış, sonrasında EGO’ya hibe edilmiştir. Ancak EGO’ya hibe edilen bileşenleri işletme hakkı sadece tek bir şirkette bulunduğu için EGO rekabete açık bir ihale yapamamış ve zorunlu olarak söz konusu bileşenleri işletme konusunda tek hak sahibi olan X A.Ş. ile doğrudan temin kapsamında sözleşme imzalamak durumunda kalmıştır. Oysa ki, bu bileşenler EGO tarafından satın alınsaydı, açık ihale yapılarak rekabet yaratma imkânı doğacak, böylece aynı bileşenlerin daha uygun fiyatla alınması veya daha yüksek nitelikte bileşenlerin benzer fiyata alınması mümkün olabilecekti.
Bu nedenle, İdare ihtiyaçlarının; ABB tarafından satın alınarak İdare’ye hibe edilmesi yerine, İdarenin kendi ihtiyaçlarına uygun şekilde, İdare tarafından hazırlanacak ihale dokümanları ile rekabete açık şekilde ihale yapılmak suretiyle giderilmesi gerekmektedir.
İdare Gelirlerinin Yüklenici Tarafından Tahsil Edilmesi
İdare faaliyetlerinden doğan ve kamu geliri niteliğinde olan İdare gelirinin, kullanıcılardan tahsil edilerek doğrudan Yüklenicinin banka hesaplarına aktarıldığı, daha sonra Yüklenici tarafından İdarenin banka hesaplarına gönderildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Yetkisiz tahsil ve ödeme” başlıklı 72’nci maddesinde; Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişinin, kamu adına tahsilat veya ödeme yapamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemelerde, İdareye ait gelirlerin Yüklenici tarafından doğrudan kendi banka hesaplarına yatırıldığı, daha sonra İdarenin hesaplarına aktarıldığı, İdarenin Yükleniciye ait bu banka hesapları üzerinde herhangi bir erişim veya kontrol yetkisine sahip olmadığı görülmüştür. Bu durumda İdare, kendisine ait gelirleri takip ve kontrol edememekte ve Yüklenici tarafından kendisine bildirilen tutarları kontrol etmeksizin gelir kaydetmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguya konu edilen sözleşmede bulunan hükümler nedeniyle, kullanıcılar tarafından yüklenen paraların ilk önce Yüklenici hesabına oradan İdare hesabına aktarıldığı ancak 27.12.2024 tarihinde imzalanan EÜTS hizmet alımı sözleşmesinde bu uygulamaya son verildiği, cevap tarihi itibarıyla kredi kartıyla yapılan ödemeler hariç diğer ödemelerin doğrudan İdare hesabına aktarıldığı, kredi kartıyla yapılan ödemelerin de doğrudan İdare banka hesaplarına aktarılmasına yönelik çalışmaların devam ettiği belirtmiştir.
Bu itibarla, yapılan işlemlerin mevzuata uygunluğunu sağlamak için İdarenin gelirlerinin doğrudan kendi banka hesaplarına yatırılmasının sağlanması gerekmektedir.
Yüklenici Tarafından Kaynağında Yapılan Kesintiler İçin Ödeme Emri Düzenlenmemesi ve Bu Tutarların Giderleştirilmemesi
Yükleniciye ait banka hesaplarına yatan EGO gelirlerinden, Yüklenici tarafından yapılan komisyon kesintileri için fatura kesilmemiş, ödeme emri düzenlenmemiş ve bu nedenle söz konusu tutarlar İdare mali tablolarında gider olarak gösterilmemiştir.
Yüklenici banka hesaplarına yatan EGO gelirleri üzerinden, EÜTS sözleşmesine göre, Yüklenici tarafından komisyon kesintisi yapılmaktadır. Yüklenici tarafından kesilen tutar sonrası kalan tutar EGO hesaplarına aktarılmaktadır. EGO banka hesabına aktarılan bu net tutar İdare muhasebe sistemine gelir olarak kaydedilmekte, brüt tutar gelir ve aradaki komisyon gideri muhasebe sisteminde gösterilmemektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Bütçe ilkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinde, tüm gelir ve giderlerin gayri safi olarak bütçede gösterileceği hükmüne yer verilmiştir.
İdarenin tabi olduğu Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinde ödeme belgesi, bütçeden yapılacak kesin ödemeler için düzenlenen 10/3/2006 tarihli ve 26104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ekinde yer alan Ödeme Emri Belgesini ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.
Yine İdarenin tabi olduğu Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “830 Bütçe giderleri hesabı” başlıklı bölümünde, bütçe kanunları ve diğer kanunların verdiği yetkiye dayanılarak nakden veya mahsuben yapılan bütçe giderlerinin 830 Bütçe Giderleri Hesabında takip edileceği hükmüne yer verilerek, bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilen tutarların bir taraftan 630-Giderler Hesabına borç, ödenmesi gereken tutarlar ile kesintilerin ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Özetle, İdareye ait tüm gelir ve giderlerin ayrı ayrı gösterilmesi, geliri elde etmek için ödenen komisyonların ayrıca gider olarak kaydedilmesi, her bir gider için ödeme emri düzenlenerek bu giderlerin bütçe gideri olarak muhasebe sistemine kaydedilmesi gereklidir.
Yapılan incelemelerde ise, kullanıcılar tarafından çeşitli kanallardan bilet yükleme amacıyla aktarılan tutarların Yükleniciye ait banka hesabına yatırıldığı, bu tutar üzerinden Yüklenicinin sözleşme gereği komisyon kesintisi yaptığı ve kalan tutarı EGO hesaplarına aktardığı; EGO’nun ise, tüm bu işlemlerden sadece banka hesabına yatan net tutarı gelir olarak kaydettiği görülmüştür.
Yüklenici banka hesabına yatan brüt tutardan Yüklenici komisyonu düşüldükten sonra EGO hesabına yatan net tutarın gelir olarak kaydedilmesi tüm gelir ve giderlerin gayri safi olarak kaydedilmesi ilkesine aykırılık teşkil etmekte, ayrıca 2024 yılı mali tablolarında gelir hesaplarının 32.365.760,66 TL, gider hesaplarının ise 38.838.912,79 TL (32.365.760,66 TL x %20 KDV) eksik gözükmesine neden olmuştur.
Kamu İdaresi cevabında, Yüklenici tarafından fatura düzenlenmemesi nedeniyle ödeme emri düzenlenemediği, 2025 yılında Yüklenici tarafından fatura düzenlenmesinin ardından ödeme emri düzenlendiği ifade edilmiştir.
Bu nedenle, İdareye ait gelirler tamamı ile bu gelirlerden yapılan komisyon kesintilerinin İdare muhasebe sistemine aktarılması, ayrıca İdare gelirlerinden kesinti yapılmak suretiyle olsa dahi, İdare için gider niteliğinde olan her türlü harcamanın ödeme emri belgesi düzenlenmek suretiyle muhasebe sistemine aktarılmaması nedeniyle 630 Giderler Hesabı, 830 Bütçe Giderleri Hesabı ve 835 Gider Yansıtma Hesabının gerçek durumu yansıtmadığı değerlendirilmektedir.
Ç) EÜTS Kapsamında Tahsilat Yapılan Gişelerde Muhasebe Yetkilisi Mutemeti Niteliğini Haiz Olmayan Personelin İşlem Yapması
EÜTS kapsamında kullanıcıların Başkent Kartlarına nakit para veya kredi kartı ile dolum yaptırdığı gişelerde muhasebe yetkilisi mutemetlerinin işlem yapması gerekirken, şirket personelinin İdare gelirlerini tahsil ettiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kapsam” başlıklı üçüncü maddesinde, mahalli idareler kapsamında belediyelerin kurdukları idareler de sayılmış olup, bu madde ile İdare 5018 sayılı Kanun kapsamında yer almaktadır. Kanun’un 60’ıncı maddesinde tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin yürüteceği; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleri de muhasebe yetkilisi tarafından yürütülen işlemler arasında sayılmıştır. Yine aynı Kanunun 61’inci maddesinde, muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanların muhasebe yetkilisi mutemetleri olduğu, muhasebe yetkilisi mutemetleri doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olduğu ve bu kişilere ilişkin düzenlemenin Hazine ve Maliye Bakanlığınca yapılacağı ifade edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca 31.12.2005 tarih ve 26040 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte veznedar, tahsildar, icra memuru gibi unvanlarla muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almak, vermek ve göndermek üzere görevlendirilenlerin muhasebe yetkilisi mutemedi olduğu; zorunluluk bulunması halinde yukarıda unvanları belirtilenler dışında, muhasebe yetkilisi adına para ve parayla ifade edilebilen değerleri almak, vermek, vezne ve ambarlarda muhafaza etmek üzere kamu idarelerinin görevli personeli arasından, ilgili muhasebe yetkilisinin de muvafakatı alınarak seçilen personelin, harcama yetkilisi tarafından muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilebileceği; bu durumun ise muhasebe yetkilisi mutemedi olarak seçilen görevlinin adı, soyadı, görev yeri, unvanı ve imza örneği ile görev ve yetkilerinin ilk görevlendirmede muhasebe yetkilisine yazılı olarak bildirileceği ifade edilmiştir.
Yine Yönetmelik’te, kanunlarda öngörüldüğü şekilde ve mezkûr Yönetmelik esaslarına göre yetkili kılınmamış hiçbir kimsenin kamu idaresi adına para tahsil edemeyeceği, değerleri alamayacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, kamu gelirleri ancak usulüne uygun şekilde muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilmiş kamu personeli tarafından tahsil edilebilir.
Yapılan incelemelerde ise, 5018 sayılı Kanun kapsamında olan İdare’nin, kamu geliri niteliğinde olan bilet satış bedellerinin tahsilinin, EÜTS sözleşmesi kapsamında, Yüklenici tarafından istihdam edilen personelce yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, personel sayısı yetersizliği nedeniyle gişelerde İdare personeli çalıştırmanın mümkün olmadığı, ayrıca gişe ve diğer nakit işlemlerinin sürekli olarak kontrol altında tutulması suretiyle nakit işlemlerinde güvenliğin sağlandığı ifade edilmiştir.
Bu nedenle, İdare gelirlerinin kamu personeli niteliğine haiz olan ve mevzuata uygun şekilde görevlendirilmiş muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından tahsil edilmesi gerekmektedir.